<span lang="AR-SA">بررسی تحول مفهوم معیت الهی از کلام امامیه تا حکمت متعالیه با محوریت آیه <span lang="FA">۷<span lang="AR-SA"> سوره مجادله

قاطبه متکلمان امامیه و ملاصدرا تفسیرهای مختلفی با توجه به مبانی خود از آیه شریفه ۷ سوره مبارکه مجادله ارائه داده اند. مکتب کلامی اسلامی، با پذیرش بینونت عزلی و قائل شدن به تفاوت سنخی و ساختاری وجود اشیا با وجود حق تعالی، معیت خدا با اشیا را به نحو علمی قدرتی تفسیر کرده است؛ یعنی حق تعالی، از نظر معیت علمی، محیط بر موجودات است و بدان ها علم دارد. اما از نگاه صدرا و براساس مبانی همچون اصالت وجود، بسیط الحقیقه و نفی وحدت عددی، این آیه فهمی عمیق تر از نسبت خدا با هستی ارائه می دهد و رابطه خالق و مخلوق را به صورت وجودی تبیین می کند. در این تحقیق، با روش توصیفی تحلیلی به تبیین و بررسی معیت مطرح در اندیشه متکلمان امامی و حکمت صدرایی از آیه ۷ سوره مبارکه مجادله پرداخته می شود. ملاصدرا اگرچه در پذیرش معیت علمی با متکلمان هم نواست، معتقد است که حق تعالی به دلیل سریان وجودی در همه مواطن هستی، به نحو وجودی، با هر مخلوقی معیت دارد و حق تعالی، اگرچه با مخلوقات است، از نواقص وجودی آن ها منزه است. معیت وجودی ملاصدرا هویت عین الفقری مخلوقات به حق تعالی را به اثبات می رساند.

کلیدواژه ها:

حق تعالی ، معیت علمی ، وحدت عددی ، ملاصدرا ، مخلوقات ، متکلمان امامیه