سازه های وفاق اجتماعی از منظر قرآن کریم

زندگی اجتماعی بشر، ترکیبی متعارض نما است که علی رغم نیاز ذاتی به سازگاری، همواره در معرض اختلاف و تفرقه ناشی از خواسته های گوناگون فردی قرار دارد. هدف این تحقیق تعیین سازه های وفاق اجتماعی از منظر قرآن بر مبنای وحدت حقیقت انسان است. اهمیت پژوهش در نشان دادن راه کارهای قرآنی برای دستیابی به انسجام اجتماعی و درک فرصت ها و چالش های جوامع نهفته است. این پژوهش با رویکرد توصیفی-تحلیلی و با برداشت از تحلیل محتوای کیفی آیات مرتبط با حقیقت انسان، نیازمندی زیست اجتماعی به قانون و اخلاق، و نیز آیات مربوط به محبت و مهربانی، به تفسیر مفاهیم پرداخته است. نتایج نشان می دهد مبنای اساسی وفاق، وحدت حقیقت انسان است که جامعه را آن چنان حقیقت واحد معرفی می کند؛ سه سازه اصلی برای تحقق این مبنا عبارتند از: قانون، که به عنوان پاسدار حداقلی حقیقت مشترک عمل کرده و وفاق اجباری را تامین می کند؛ اخلاق، که تجلی درونی و ارادی وحدت حقیقت انسان است و بر ارزش های انسانی و کرامت متقابل تاکید دارد و وفاقی پایدارتر و داوطلبانه ایجاد می کند؛ بااین حال، کارآمدی اخلاق در مقایسه با محبت و مهربانی کمتر است؛ زیرا مزیت آگاهی و اختیار ممکن است به تخلف منجر شود. و درنهایت، محبت و مهربانی، که عالی ترین سازه بوده و نتیجه درک سرشتی حقیقت واحد بودن انسان است. این سازه با ایجاد جذبه، وفاق طبیعی و سرشتی را به ارمغان می آورد و با سوق دادن جامعه به مقام ایثار و فداکاری، کامل ترین شکل انسجام اجتماعی را محقق می سازد.

کلیدواژه ها:

وفاق اجتماعی ، قانون ، اخلاق ، محبت و مهربانی ، قرآن