صورت بندی سازه تهدید و دگردیسی در منطق بازنمایی ایران؛ تحلیل محتوای نظام مند ارزیابی های سالانه جامعه اطلاعاتی آمریکا (۲۰۲۵-۲۰۰۶)

سند «ارزیابی تهدیدات سالانه جامعه اطلاعاتی ایالات متحده» از مهم ترین متون نهادی در ساختار امنیت ملی آمریکا است و در عین کارکرد اطلاع رسانی، در سامان دهی دستورکار امنیتی ایالات متحده نیز نقش به سزایی ایفا می کند. مقاله حاضر با بهره گیری از روش «تحلیل محتوای کیفی» با رویکرد استقرایی و طراحی طولی، به دنبال پاسخ به این پرسش است که روایت تهدید ایران در اسناد «ارزیابی تهدیدات سالانه جامعه اطلاعاتی ایالات متحده» طی بازه ۲۰۰۶ تا ۲۰۲۵ چگونه صورت بندی شده است. این پژوهش در تلاش برای یافتن الگوی بازنمایی ایران در طی دو دهه گذشته، با کدگذاری نظام مند متون، مقوله ها و زیرمقوله های اصلی سازنده روایت تهدید را استخراج می کند و مسیر تحول آن ها را در طول زمان، از حیث پیوستگی ها و تغییرات معنایی، به صورت تحلیلی صورت بندی و توصیف می نماید. یافته های پژوهش نشان می دهد روایت تهدید ایران در این متون، واجد یک هسته نسبتا پایدار است که حول سه مولفه اصلی «ظرفیت هسته ای»، «توان موشکی/پهپادی» و «شبکه نیروهای مقاومت» سازمان می یابد؛ با این حال، تاکیدگذاری و منطق مفصل بندی این مولفه ها در طول زمان یکنواخت نبوده و در چند مقطع دچار جابه جایی معنایی شده است. در سال های آغازین، روایت غالب بر پیوند «هسته ای–موشکی» و منطق فوریت استوار است؛ در دوره پسابرجام، در کنار تعدیل نسبی مولفه هسته ای، برجسته سازی ابعاد چنددامنه ای (از جمله سایبری و عملیات اطلاعاتی) به منزله استمرار چارچوب تهدید مشاهده می شود؛ و در سال های پایانی، هم زمان با برجسته شدن الگوهای زیرآستانه ای و ترکیب ابزارهای سخت و غیرسخت، تصویر ایران در برخی بخش ها با مولفه هایی از فشارهای ساختاری و محدودیت های داخلی نیز مفصل بندی می گردد.

کلیدواژه ها:

ارزیابی تهدیدات سالانه ، جامعه اطلاعاتی ایالات متحده ، بازنمایی تهدید ، امنیتی سازی