بازدارندگی میان جنگی: مدیریت تشدید و رقابت راهبردی آمریکا-ناتو و روسیه در جنگ اوکراین (۲۰۲۲)

بازدارندگی در ادبیات راهبردی عمدتا به عنوان ابزاری برای جلوگیری از آغاز جنگ تعریف شده است. با این حال، جنگ روسیه و اوکراین در سال ۲۰۲۲ نشان داد که شکست بازدارندگی اولیه الزاما به معنای پایان کارکرد بازدارندگی نیست، بلکه این مفهوم می تواند در طول جنگ نیز به حیات خود ادامه دهد. این مقاله با توسعه مفهوم «بازدارندگی میان جنگی» به بررسی نحوه اعمال بازدارندگی متقابل میان ایالات متحده، ناتو و روسیه در جریان جنگ اوکراین می پردازد. پرسش اصلی مقاله آن است که چگونه طرف های درگیر، پس از ناکامی بازدارندگی در جلوگیری از آغاز جنگ، توانستند از طریق ابزارهای نظامی، هسته ای، اطلاعاتی، سایبری، اقتصادی و دیپلماتیک، از تشدید کنترل ناپذیر جنگ و رویارویی مستقیم میان روسیه و ناتو جلوگیری کنند؟ مقاله با بهره گیری از روش مطالعه اسنادی مبتنی بر رویکرد توصیفی تحلیلی و بر پایه اسناد راهبردی، دکترین های امنیتی و مطالعات نظری، نشان می دهد که بازدارندگی میان جنگی بر پایه دو چارچوب متفاوت استوار بوده است: بازدارندگی یکپارچه آمریکا و ناتو و بازدارندگی راهبردی روسیه. یافته های پژوهش نشان می دهد که اگرچه بازدارندگی کلاسیک نتوانست مانع آغاز جنگ شود، اما بازدارندگی میان جنگی توانست با مدیریت رفتار متقابل طرفین، احتمال گسترش افقی و عمودی جنگ، ورود مستقیم ناتو به منازعه و وقوع رویارویی هسته ای را به میزان قابل توجهی کاهش دهد. از این رو، تجربه جنگ اوکراین بیانگر آن است که بازدارندگی در جنگ های میان قدرت های بزرگ صرفا یک سازوکار پیشاجنگی نیست، بلکه به صورت فرآیندی پویا در طول جنگ نیز استمرار یافته و به یکی از مولفه های اصلی مدیریت رقابت های راهبردی تبدیل می شود.

کلیدواژه ها:

بازدارندگی ، بازدارندگی میان جنگی ، جنگ ۲۰۲۲ اوکراین ، روسیه ، ایالات متحده