حیات و بالندگی جامعه اسلامی در گرو دفاع و تاب آوری در برابر دشمن

یکی از آیات قرآن کریم که با چالشهای تفسیری جدی همراه است، آیه ۲۴۳ بقره می باشد: «الم تر الی الذین خرجوا من دیارهم وهم الوف حذر الموت فقال لهم الله موتوا ثم احیاهم ان الله لذو فضل علی الناس ولکن اکثر الناس لا یشکرون». بیشتر مفسران، این آیه شریفه را ناظر به قصه ای واقعی می دانند که گروهی از بنی اسرائیل به جهت ترس از وبا، از دیار خود فرار کرده و در میانه راه با اراده الهی همگی مردند، و پس از مدتی خداوند آنان را با دعای پیامبری دوباره زنده کرد. دیدگاه دیگر در تفسیر آیه شریفه از عبده مطرح شده که مفاد آیه شریفه را نه یک قصه واقعی، که قصه ای تمثیلی و بیانگر مرگ و حیات جامعه دانسته است. در مقاله حاضر، که به روش توصیف و تحلیل انجام گرفته، هر دو دیدگاه مشهور و عبده نقد شده و مفاد آیه یادشده ناظر به قضیه ای واقعی دانسته شده است. در نهایت، این دیدگاه برگزیده شده است که آیه شریفه بیانگر قاعده ای کلی برای مومنان است؛ بدین معنا که مرگ و حیات تنها به دست خداوند است. بنابراین، ترس از مرگ نباید آنان را از ورود به عرصه های خطیر، به ویژه جهاد و ایستادگی در برابر دشمن، بازدارد؛ چراکه گریز از میدان نبرد و تسلیم در برابر دشمن، مرگ ذلیلانه جامعه دینی را به دنبال خواهد داشت.

کلیدواژه ها:

ایه ۲۴۳ بقره ، جهاد با دشمن ، تسلیم دشمن نشدن ، مرگ جامعه ، حیات جامعه