تبیین چارچوب یکپارچه حکمرانی سیلاب شهری با رویکرد تصمیم گیری مکانی مشارکتی

حکمرانی آب شهری به طور فزاینده ای بر سیستم های تطبیقی و یکپارچه، در کنار اقدامات سازه ای متعارف، تکیه دارد. در این مقاله یک رویکرد نوآورانه و یکپارچه در تصمیم گیری مکانی برای ارتقای حکمرانی آب شهری پیشنهاد میشود. این مطالعه بر مشارکت همکارانه ذی نفعان در چارچوب تحلیل تصمیم گیری چندمعیاره مبتنی بر سیستم اطلاعات جغرافیایی تاکید دارد. مدل پیشنهادی در این پژوهش، دو رویکرد تحلیل مکانی و مشارکت ذینفعان را در قالب یک سیستم پشتیبان برنامه ریزی مکانی ادغام می کند. نتایج مطالعه موردی در شهر تهران، کاربرد عملی این روش را در حوزه حکمرانی آب شهری نشان می دهد. نقشه نهایی خطرپذیری سیلاب، منطقه مورد مطالعه را به شش کلاس خطرپذیری متمایز طبقه بندی کرد. حدود ۶٪ از منطقه در دسته خطرپذیری بسیار بالا قرار گرفت که بیشتر در مناطق با شیب کم، تراکم بالا و زیرساخت زهکشی ناکافی واقع بودند. کلاس های دو و سه، که بیانگر خطرپذیری متوسط تا بالا هستند، حدود ۴۳٪ از منطقه را دربر گرفتند، درحالیکه ۴۲٪ در دسته خطرپذیری پایین قرار داشتند. تحلیل مسیر با کمترین هزینه با در نظر گرفتن معیارهای کاربری اراضی، شیب و زمین شناسی برای شناسایی مسیرهای مناسب جمع آوری رواناب شهری استفاده شد. یافته ها نشان داد ساماندهی فوری سیستم زهکشی در مناطق جنوب شرقی ضروری است و مسیرهای پیشنهادی، با اتکا به زیرساخت های موجود و توپوگرافی مناسب، ضمن کاهش هزینه های ساخت، می توانند به حداقل سازی پیامدهای اقتصادی و اجتماعی منفی احتمالی مانند جابهجایی ساکنان کمک کنند. در مجموع، مدل پیشنهادی چارچوبی تکرارپذیر برای تلفیق ملاحظات فنی، اجتماعی و نهادی در حکمرانی سیلاب شهری فراهم می سازد.

کلیدواژه ها:

حکمرانی آب ، برنامه ریزی مشارکتی ، سیستم اطلاعات جغرافیایی ، تحلیل تصمیم گیری چندمعیاره