تحلیل همسویی حکمرانی آب در مناطق خشک با اصول توسعه پایدار

در این مطالعه، تحلیل همسویی حکمرانی آب در ۱۰ حوضه آبریز خشک و فرامرزی (رودخانه نیل، ماری- دارلینگ، دریاچه چاد، رود سند، رود هیرمند، رودخانه مکونگ، رودخانه کلرادو، رودخانه اردن، رود ولتا و دریای آرال) با ابعاد اقتصادی و اجتماعی اهداف توسعه پایدار سازمان ملل متحد انجام شد. نتایج نشان داد حکمرانی آب در این حوضه ها به طور چشمگیری تحت تاثیر روابط سیاسی کشورها است و وجود معاهدات آبی در موارد بسیاری موجب کاهش تنش ها و ارتقای مدیریت پایدار منابع شده است. ایجاد نهادهای مشترک و سازکارهای مشارکتی نیز عاملی کلیدی در تقویت همکاری های منطقه ای و تضمین عدالت در توزیع آب به شمار می رود. از منظر اقتصادی، در حوضه های ماری–دارلینگ و کلرادو بهره گیری از بازار آب و واقعی سازی قیمت ها هم سویی بیشتری با اهداف توسعه پایدار (۲SDG: گرسنگی صفر و ۸SDG: رشد اقتصادی پایدار) ایجاد کرد. در مقابل، تداوم سیاست های یارانه ای، نبود قیمت گذاری واقعی و چالش های فرامرزی حوضه های هیرمند، دریاچه چاد، آرال، نیل و مکونگ باعث تضعیف اقتصاد محلی و مانع تخصیص بهینه منابع آب شده است. از جنبه اجتماعی، نابرابری در دسترسی آب و مشارکت محدود ذی نفعان در تصمیم گیری ها، در حوضه های هیرمند، چاد و آرال، زمینه ساز تعارضات اجتماعی و کاهش تاب آوری جوامع محلی شد. بررسی مطالعات نشان داد اجرای حکمرانی موثر آب و دستیابی به توسعه پایدار در مناطق خشک دارای حوضه آبریز مشترک مستلزم تقویت همکاری های فرامرزی، اصلاح سیاست های اقتصادی با هدف ایجاد چرخه اقتصادی مبتنی بر ظرفیت حوضه آبریز، تغییر ساختار ارتباطات سازمانی و تصمیم سازی با محوریت حفظ و تامین آب و نهادینه سازی مشارکت فراگیر ذی نفعان داخلی و بین المللی است.

کلیدواژه ها:

حکمرانی مشارکتی آب ، آبهای مرزی ، SDGs ، حوضه آبریز مشترک فرامرزی ، هیرمند