تبیین نقش برنامه های ترویجی، هنجارهای اجتماعی و اخلاقی در تمایل به نوسازی آبیاری سنتی به فناوری آبیاری سطحی کم فشار

در مدیریت بهینه مصرف آب کشاورزی، استفاده از فناوری های نوین، یکی از سازوکارهای اصلی برای دستیابی به بهره وری بالا است. فناوری لوله های دریچه دار به عنوان یکی از روش های بهبود راندمان آبیاری سطحی است، لذا باتوجه به اهمیت کاربرد این فناوری، پژوهش حاضر با هدف تبیین نقش برنامه های ترویجی، هنجارهای اجتماعی و اخلاقی در تمایل به کاربرد فناوری آبیاری کم فشار انجام شده است. این پژوهش به لحاظ هدف، کاربردی و جزو پژوهش های کمی می باشد. جامعه آماری شامل کشاورزان شهرستان های تبریز، شبستر، آذرشهر، اسکو، خداآفرین و سراب به تعداد ۹۸۷۲۰ نفر بودند که بر اساس فرمول کوکران، نمونه ۳۸۲ نفری از آنها با استفاده از روش نمونه گیری چندمرحله ای انتخاب شد. ابزار پژوهش، پرسشنامه پژوهشگرساخته بود که برای سنجش روایی پرسشنامه از روایی شکلی و روایی همگرا استفاده شد. مقدار پایایی ترکیبی برای همه سازه ها مناسب بود. برای تجزیه و تحلیل داده ها از نرم افزارهای SPSS۲۰ و AMOS۲۱ استفاده شد. نتایج پژوهش با استفاده از مدلسازی معادلات ساختاری نشان داد متغیرهای هنجار اجتماعی، برنامه های ترویجی و هنجار اخلاقی ۶۲ درصد از واریانس متغیر تمایل به نوسازی آبیاری سنتی به فناوری آبیاری سطحی کم فشار را تبیین نمودند. از بین متغیرهای مورد مطالعه، متغیر هنجار اجتماعی، پیش بینی کننده قوی تری بود. اعتقادات و باورهای محیط زیستی، برنامه های ترویجی و آموزشی در رسانه های مختلف، همسایگان، گروه های مرجع، رهبران محلی و کشاورزان پیشرو در به کارگیری فناوری نوین آبیاری توسط کشاورزان می توانند نقش مهم و موثری را ایفا نمایند.

کلیدواژه ها:

برنامه های ترویجی ، هنجار اخلاقی ، هنجار اجتماعی ، آبیاری کم فشار