مدل یابی علائم افسردگی بر اساس تجربه ترومای کودکی و ناگویی هیجانی در دانشجویان: نقش میانجی ظرفیت ذهنی سازی

مقدمه: در دنیای پرشتاب امروز، سلامت روان دانشجویان به یکی از دغدغه های اصلی جامعه تبدیل شده است. دانشجویان به عنوان قشر آینده ساز کشور، در معرض فشارهای تحصیلی، اجتماعی و اقتصادی متعددی قرار دارند که می تواند سلامت روان آن ها را تحت تاثیر قرار دهد. بنابراین پژوهش حاضر با هدف مدل یابی علائم افسردگی بر اساس ترومای کودکی و ناگویی هیجانی در دانشجویان با نقش میانجی ظرفیت ذهنی سازی انجام شد. روش کار: این پژوهش از نظر هدف جزء پژوهش­های بنیادی و در چارچوب یک طرح همبستگی از نوع مدل­آزمایی معادلات ساختاری انجام شد. جامعه پژوهش حاضر شامل کلیه دانشجویان دانشگاه­های آزاد شهر تهران بودند که در نیمه دوم سال ۱۴۰۴ مشغول به تحصیل بودند که از میان آنها ۳۵۰ نفر با روش نمونه گیری دردسترس و با بررسی معیارهای ورود و خروج انتخاب شدند. برای جمع آوری داده ها از پرسشنامه ترومای دوران کودکی (CTQ)، مقیاس ناگویی هیجانی تورنتو (TAS)، پرسشنامه افسردگی بک ویرایش دوم (BDI-II) و پرسشنامه کنش وری تاملی (RFQ) استفاده شد. داده­ها با روش های آماری همبستگی پیرسون و مدل­سازی معادلات ساختاری با استفاده از نرم­افزارهای  SPSSو  AMOS مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته ها: نتایج نشان داد که مدل پژوهش از برازش مطلوبی با داده ها برخوردار است. همچنین نتایج نشان داد که مسیر مستقیم ترومای کودکی به ظرفیت ذهنی سازی (۵/۲۵- =t، ۰/۵۷-β=)، ناگویی هیجانی به ظرفیت ذهنی سازی (۲/۹۹- =t، ۰/۳۰-β=)، ترومای کودکی به علائم افسردگی (۲/۸۴= t، ۰/۳۰β=) و ظرفیت ذهنی سازی به علائم افسردگی (۲/۴۵- = t، ۰/۲۸-β =) معنادار است.  همچنین مسیر مستقیم ناگویی هیجانی به علائم افسردگی (۱/۶۷ =t، ۰/۱۵β=) معنادار نیست. رابطه غیرمستقیم ترومای کودکی از طریق نقش میانجی ظرفیت ذهنی سازی با علائم افسردگی (۰/۱۶=β، ۰/۰۱۸=p) معنادار بود. رابطه غیرمستقیم ناگویی هیجانی از طریق نقش میانجی ظرفیت ذهنی سازی با علائم افسردگی (۰/۰۸=β، ۰/۰۱۶=p) معنادار بود. نتایج همچنین نشان داد که متغیرهای پژوهش در مجموع ۴۵ درصد از واریانس علائم افسردگی را تبیین کردند. نتیجه گیری: بر اساس نتایج پژوهش حاضر ظرفیت ذهنی­سازی رابطه بین ترومای دوران کودکی و ناگویی هیجانی با علائم افسردگی در دانشجویان را میانجی­گری می­کند، بنابراین برای کار بر روی علائم افسردگی باید به نقش این متغیرها توجه نمود و پیشنهاد می­شود در تدوین مداخلات پیشگیرانه و درمانی کارآمد برای علائم افسردگی از یافته­های پژوهش حاضر استفاده شود.

کلیدواژه ها:

Childhood trauma ، alexithymia ، depressive symptoms ، mentalizing capacity. ، ترومای کودکی ، ناگویی هیجانی ، علائم افسردگی ، ظرفیت ذهنی سازی.