صحنه: ظهور یک روش شناسی در تفسیر داستان

صحنه به­ عنوان یک تکنیک ادبی جایگاه ویژه­ ای در داستان­نویسی و تفسیر آن دارد. در این نوشته، با ارائه یک مثال مستخرج از یک رمان فارسی، نشان دادیم که صحنه­پردازی تنها محدود به ادبیات غرب نیست و ادبیات فارسی نیز شواهد زیادی از آن ارائه می­ دهد. در ادامه، با اعمال نظریات استفان لوژکین بر یک متن منتخب از ژرمینال امیل زولا، تلاش کردیم در عین تبیین معنایی که صحنه موردنظر می­ تواند برای خواننده داشته باشد ملاحظاتی بر برداشتی که نظریه­ پرداز از این مفهوم دارد بیفزاییم. بااین­ حال، این واقعیت را نیز از نظر دور نداشتیم که هر متن خاص خود و آفریننده خود است، امری که موجب شد باوجود نزدیکی محتوایی دو متن به یکدیگر، از هرگونه مطالعه تطبیقی بین آن دو خودداری کنیم. همچنان­که در طول کار و به­ خصوص در بخش پایانی تحلیل­ ها دیدیم، معنا در صحنه زائیده تاثیر عاطفی­ است که تماشای آن بر خواننده، که حالا نقش بیننده را پذیرفته، دارد. این تاثیر درمورد خاص زولا برآمده از مجموع ه­ای از عوامل است که متعلق به نوشتار او می­باشد. از جمله آنها می­ توان به تصاویر امپرسیونیستی، نمادگرایی و خلق اشکال تلفیقی که از مشخصه­ های زیبایی­ شناسی حماسی نویسنده است اشاره کرد.

کلیدواژه ها:

صحنه ، روایت ، نگاه ، استفان لوژکین ، ژرمینال ، امیل زولا