بازی بانو برای نام و نان (تحلیل رمان بازی آخر بانو براساس نظریه مبادله اجتماعی پیتر بلاو)

نظریه مبادله اجتماعی پیتر بلاو به تحلیل روابط انسانی براساس منابع، قدرت و منزلت می پردازد و مراحل تطور روابط از تبادلات فردی تا مشروعیت و دگرگونی را تشریح می کند. در رمان بازی آخر بانو از بلقیس سلیمانی می توان مناسبات میان شخصیت ها را از منظر این نظریه تحلیل کرد. هدف این مقاله بررسی چگونگی شکل گیری، تحول و فروپاشی روابط میان گل بانو و سه شخصیت اصلی رمان -حیدر، سعید و ابراهیم رهامی- با تمرکز بر قدرت، منزلت و مشروعیت اجتماعی است. روش پژوهش توصیفی-تحلیلی است. سوالات اصلی پژوهش عبارت اند از: چگونه سرمایه های فرهنگی، اقتصادی و اجتماعی موجب تفاوت منزلت و قدرت میان شخصیت های رمان بازی آخر بانو می شوند؟ چه مکانیزم هایی موجب دگرگونی نابرابری ها و تغییر ساختار روابط می شوند؟ یافته ها نشان می دهد که سرمایه فرهنگی و سواد گل بانو او را در برابر خشونت حیدر برتر می سازد، سرمایه فرهنگی و منزلت اجتماعی سعید به ابزار قدرت و سلطه تبدیل می شود، و رابطه با رهامی تحت تاثیر سرمایه اقتصادی، نفوذ اداری و قواعد عرفی مشروعیت می یابد. درنهایت، فروپاشی این روابط، به خاطر ورود رقبای قوی تر، فشار ساختارهای اجتماعی و بحران های سیاسی رخ می دهد. نتیجه گیری مقاله بیان می کند که رمان بازی آخر بانو نشان می دهد چگونه تعامل میان سرمایه های مختلف، نابرابری ها و مشروعیت اجتماعی، چرخه ای از قدرت، سلطه، مقاومت و دگرگونی را در روابط انسانی تولید می کند.

کلیدواژه ها:

نظریه مبادله اجتماعی ، پیتر بلاو ، بلقیس سلیمانی ، بازی آخر بانو ، قدرت و منزلت