بررسی مفهوم «ابژه مفقود» و «نوار موبیوس» در مقامات حمیدی براساس نظریه لاکان

لاکان را می توان بنیان گذار استفاده از زبان شناسی مدرن در روان کاوی دانست. وی با هم آمیزی متقابل روان کاوی و تحلیل سیاسی- اجتماعی به برداشتی تازه از «سوبژکتیویته» نائل می شود و تفسیرهای تازه ای را درباره ساحت عینی و واقعیت اجتماعی بیان می کند. دراین راستا وی به مفهوم جدیدی از نظم «نمادین- اجتماعی» دست می یابد؛ بدین معنی که هرگونه شکاف در «سوژه» به معنی گسست در «دیگری بزرگ» است. نظریه وی درجهت پاسخ دادن به این سوال است که چه چیزهایی هرگونه کوشش سوژه را برای ساختن ابژه محال که همان تشکل جامعه می باشد، به مخاطره می افکند یا ناممکن می سازد؟ این پژوهش بر آن است تا ارتباط «دال» غایب با حلقه های گمشده «ابژه مفقود» را در داستان های مقامات بررسی کند و نحوه دگردیسی زبان را براساس نظام ساختاری و دلالتی لاکان در داستان ها نشان دهد. به طورکلی نگارنده بر آن است تا به این سوال پاسخ دهد که چگونه فرازبان یا گفتمان اجتماعی ازطریق نظام فکری و گفتمانی ناخودآگاه سوژه و راوی مقامات به بیان درآمده است؟ طبق نتایج به عمل آمده راوی برای رسیدن به آرمان شهری تمامیت خواه، به «فانتزی» روی می آورد تا بدین وسیله فقدان ابژه مفقود را جبران کند، همچنین وی ازاین طریق به بازنمایی های جدیدی از ساحت واقع ازطریق ساخت بندی اجتماعی دست می یازد؛ ولی قهرمان به عنوان «دیگری بزرگ» سوژه را از ورود به قلمرو معنا عاجز می سازد؛ بنابراین فانتزی ساخت گفتمان اجتماعی به تعویق می افتد.

کلیدواژه ها:

مقامات حمیدی ، ابژه مفقود ، دال تهی ، امر واقع ، نوار موبیوس