تبیین الگوی اثرگذاری وقوع جرایم تهران بر رشد اقتصادی استان های همجوار (بر اساس رویکرد هسته- پیرامون)

چکیده گستردهمعرفی:از بعد از انقلاب، رشد جمعیت در حاشیه شهرهای بزرگ زیاد بوده است. مطالعات زیادی در زمینه ی ارتباط بین مهاجرت و رشد شهرها انجام شده ولی هیچ یک تاثیر الگوهای جرم و جنایت شهری بر اقتصاد شهرستان های اطراف را در نظر نگرفته است. اگر جرم و جنایت شهری بر منطقه جغرافیایی بزرگتری تاثیر می گذارد، آنگاه این فقط یک مشکل «داخلی شهر» نیست، بلکه یک مشکل منطقه ای است که ساکنان حومه شهر و شرکت ها به طور یکسان در آن تحت تاثیر قرار می گیرند. جرائم علاوه بر اثرات مستقیمی که در منطقه ی جغرافیایی دارند، اثرات غیر مستقیمی می تواند بر سایر مناطق همجوار داشته باشد. مسلما نشت این اثرات ممکن است بسته به نوع جرم در مناطق مختلف اثرات متفاوتی از خود نشان دهد. مدل هسته پیرامون یا Core-Periphery  به توضیح اینکه چرا برخی از مناطق درون شهری از رفاه قابل توجهی برخوردار هستند، در حالی که برخی دیگر همه نشانه های محرومیت و فقر شهری را نشان می دهند، کمک می کند. متدولوژی:با در نظر گرفتن این مهم، سوالی پیش می آید این است؛ که جرایم تا چه اندازه می توانند رشد اقتصادی مناطق را تحت تاثیر قرار دهند؟ این تاثیرات به چه صورت است و در میان جرایم کدام یک تاثیرات بیش تری بر رشد اقتصادی مناطق دارد؟  آیا جرم در یک منطقه می تواند بر رشد اقتصادی در منطقه ی پیرامون خود اثرگذار باشد؟ از این رو هدف اصلی در این تحقیق بررسی جرم در هسته و تاثیر آن بر مناطق پیرامون است. برای این منظور استان تهران به عنوان هسته و ۳۰ استان به عنوان پیرامون برای دوره ی ۱۳۹۹-۱۳۷۷ مورد بررسی قرار گرفته است. یافته­ها:تحلیل ضرایب نشان می دهد که رشد تولید ناخالص داخلی استان تهران اثر منفی و معنا داری را بر رشد اقتصادی سایر استان ها دارد. بررسی اثر شاخص فلاکت بر رشد اقتصادی نشان می دهد که افزایش یک درصد شاخص فلاکت در استان ها منجر به افزایش رشد اقتصادی می شود. همچنین بررسی برآوردها نشان می دهد که افزایش یک درصد در نرخ بیکاری استان ها منجر به افزایش رشد اقتصادی می شود. نرخ رشد جمعیت تاثیر مثبت و معناداری بر رشد اقتصادی استان ها داشته است. شواهد نشان می دهد که افزایش یک درصد در تعداد قتل غیرعمد استان تهران و ضرب و جرح و صدمه استان منجر به افزایش در رشد اقتصادی استان ها می شود. اما تغییرات در ضرب و جرح و صدمه تاثیر منفی و معناداری بر رشد اقتصادی استان ها داشته است. افزایش تعداد تظاهر به چاقوکشی و تعداد مسموم کردن عمدی استان تهران باعث افزایش در رشد اقتصادی سایر استان ها می شود. اما تغییرات لگاریتم مسموم کردن عمدی تاثیر منفی و معناداری بر رشد اقتصادی استان ها داشته است. لگاریتم تعداد سرقت از اماکن دولتی در استان تهران تاثیر منفی بر رشد اقتصادی استان ها داشته است. اما دیفرانسیل لگاریتم سرقت از اماکن تاثیر مثبت و معناداری بر رشد اقتصادی استان ها داشته است. لگاریتم تعداد سرقت از منازل در استان تهران تاثیر مثبت و معناداری بر رشد اقتصادی استان ها داشته است. افزایش یک درصد در سرقت از مغازه ها و سرقت از مراکز صنعتی و تجاری استان تهران رشد اقتصادی را در سایر استان ها کاهش می دهند. اما دیفرانسیل لگاریتم سرقت از مغازه ها در استان تهران تاثیر مثبت و معناداری بر رشد اقتصادی استان ها داشته است. این بررسی نشان می دهد که افزایش یک درصد در تعداد سرقت موتور سیکلت و دوچرخه و سرقت احشام در استان تهران باعث افزایش رشد اقتصادی سایر استان ها شده است. دیفرانسیل لگاریتم سرقت قایق موتوری و لوازم دریایی تاثیر منفی و معناداری بر رشد اقتصادی استان ها داشته است. رشد سرقت لوازم خودرو یا وسایل داخل آن در استان تهران تاثیر منفی و معناداری بر رشد اقتصادی استان ها داشته است. همچنین سرقت قایق موتوری و لوازم دریایی در استان تهران تاثیر منفی و معناداری بر رشد اقتصادی استان ها داشته است. نتیجه گیری:نتایج نشان می دهد که کاهش امنیت جانی در استان تهران، باعث سرریز سرمایه گذاری و تولید به سمت سایر استان ها می شود و به همین دلیل تولید و رشد اقتصادی در سایر استان ها افزایش می یابد. همچنین بررسی انواع شاخص های سرقت عادی اثر متفاوتی را بر رشد اقتصادی سایر استان ها دارند، به این صورت که شاخص های سرقت عادی از مکان های ایجاد تقاضا برای کالاها و خدمات از قبیل مغازه ها و مراکز تجاری و همچنین اماکن دولتی اثر منفی را بر رشد اقتصادی سایر استان ها دارند، چرا که تهران به عنوان پایتخت نقش مهمی را در ایجاد تقاضا برای محصولات سایر استان ها دارد و هر گونه کاهش امینت در مراکز تجاری تهران اثرات فراگیری را بر کل اقتصاد خواهد داشت. اما اثرات اماکن دولتی به دلیل تمرکز ادارات در تهران و نقش منحصر به فرد آن ها در کل کشور، اثرات آن ها مختص استان تهران نیست و آثار منفی کاهش امنیت اماکن دولتی به سایر استان ها در قالب عدم هدایت منابع سرمایه گذاری و تقویت زیربناهای اقتصادی سرایت می کند. اما بعضی از عناصر سرقت عادی از قبیل سرقت از منازل مسکونی، سرقت موتور سیکلت و سرقت احشام مختص یک استان خاص بوده و افزایش آن ها در یک منطقه خاص باعث سرریز سرمایه گذاری به سایر استان ها شده و رشد اقتصادی آن ها را افزایش می دهد. در نهایت از آنجا که شاخص های جرم دارای تنوع بالایی هستند، شواهد به کارگیری انواع شاخص های جرم در برآورد مدل نشان می دهد که بسته به نوع شاخص جرم، اثرات بر رشد اقتصادی متفاوت خواهد بود. در واقع شاخص های فراگیر از قبیل سرقت از اماکن دولتی و سرقت از مراکز تجاری در استان تهران به عنوان پایتخت کشور اثرات منفی را بر کل اقتصاد خواهند داشت، اما شاخص های قابل تغییر از قبیل سرقت از منازل مسکونی که با مهاجرت قابل تغییر است، اثرات مثبت را در سایر استان ها خواهد داشت.

کلیدواژه ها:

هسته- پیرامون ، شهری و منطقه ای ، جرم ، رشد اقتصادی ، داده های تابلویی ، EGLS