تاثیر بهره وری علمی بر سرریز فناوری ناشی از واردات کالاهای واسطه ای و سرمایه ای

چکیده گسترده معرفی: فناوری ناشی از واردات کالاهای واسطه­ای و سرمایه­ای بعنوان یکی از عوامل موثر بر رشد اقتصادی است و سرریز فناوری ناشی از آن نقش موثری در نوآوری، اختراعات و افزایش قدرت رقابت­پذیری  دارد. لازمه سرریز فناوری ناشی از واردات کالاهای واسطه­ای و سرمایه ای، گسترش بهره وری علمی است، زیرا بهره وری علمی با تمرکز بر شمار پژوهشگران، آزمایشگاه ها، دانشگاه ها، پژوهشگاه ها و منابع و مجلات علمی در این زمینه می تواند شرایط را برای دستیابی به این نوع دانش ها فراهم نماید و موجب سرریز دانش و فناوری و تولید محصولات با فناوری برتر گردد؛ بنابراین، در اقتصاد دانش محور با ارتقای بهره وری علمی امکان استفاده از سرریز فناوری ناشی از واردات کالاهای واسطه ای و سرمایه ای و در نتیجه و  رشد و توسعه اقتصادی فراهم می شود.     متدولوژی: در این پژوهش برای بررسی تاثیر شاخص بهره وری علمی بر سرریز فناوری ناشی از واردات کالاهای واسطه­ای و سرمایه­ای در کشورهای در حال توسعه (G۱۵) طی سالهای ۲۰۱۸-۱۹۹۶ از روش گشتاورهای تعمیم­یافته(GMM)  استفاده شده است.   یافته­ها: مطابق با  انتظارات تئوریک ضریب متغیر سرریز فناوری ناشی از واردات کالاهای واسطه ای و سرمایه ای با یک وقفه مثبت است. این نتیجه نشان از پویایی سرریز فناوری ناشی از واردات کالاهای واسطه ای و سرمایه ای در طی زمان است، به طوری که کارکرد سرریز فناوری ناشی از واردات کالاهای واسطه ای و سرمایه ای در دوره جاری به دوره بعد نیز گسترش می یابد. همچنین نتایج حاصل از پژوهش نشان می دهد که بهره وری علمی از عوامل موثر بر متغیر سرریز فناوری ناشی از واردات کالاهای واسطه ای و سرمایه ای است که می تواند منجر به کسب دانش و فناوری جدید شده و نظرها را به سمت اقتصاد دانش بنیان در جهت تولید کالا و خدمات با فناوری برتر سوق دهد. به عبارت دیگر بهره وری علمی زمینه را برای بهبود و تغییر در تولیدات فراهم نموده و مزیت رقابتی را برای حضور در بازارهای خارجی مهیا می سازد و با تمرکز بر مولفه های دانش و بهره وری علمی شرایط را برای دستیابی به فناوری برتر فراهم می نماید و منجر به سرریز فناوری در بخش واردات کالاهای واسطه ای و سرمایه ای شده و در نهایت سبب تولیدات با فناوری برتر می گردد.    نتیجه:  بهره وری علمی و مولفه­های آن تاثیر مثبت و معناداری بر سرریز فناوری ناشی از واردات کالاهای واسطه­ای و سرمایه­ای دارد. همچنین نتایج نشان می­دهد که متغیرهای تولید ناخالص داخلی و قیمت نسبی تاثیر مثبت و معناداری بر سرریز فناوری ناشی از واردات کالاهای واسطه­ای و سرمایه­ای دارند. تاثیر متغیر نرخ ارز نیز بر سرریز فناوری ناشی از واردات کالاهای واسطه­ای و سرمایه­ای منفی و معنادار است. بنابراین می توان دریافت کشورهای موردمطالعه این پژوهش به دلیل عملکرد ضعیف در بهره وری علمی هنوز نتوانسته از جایگاه مناسبی در سرریز فناوری ناشی از واردات کالاهای واسطه ای و سرمایه ای در بین کشورهای جهان برخوردار باشند. لذا پیشنهادهای زیر در جهت رفع موانع، سرریز فناوری ناشی از واردات کالاهای واسطه ای و سرمایه ای و جذب فناوری ناشی از آن ارائه می­گردد: تقویت روابط بین بخش فناوری و واردات کالاهای واسطه ای و سرمایه ای. جهت تقویت فناوری ناشی از واردات کالاهای واسطه ای و سرمایه ای فضای تولید رقابتی گردد. مدیریت واردات کالاهای با فناوری برتر جهت استفاده از سرریز فناوری وارداتی و سازمان دهی طرحهای آموزشی مرتبط با تولید صنایع با فناوری برتر. داشتن یک برنامه منسجم در جهت کسب دانش و فناوری جدید و تقویت بخش تولید کالاهای مبتنی بر فناوری برتر. افزایش بهره وری علمی که منجر به جذب و سرریز فناوری و کسب دانش جدید از طریق واردات کالاهای واسطه ای و سرمایه ای می گردد. هماهنگی سیاست های پولی، مالی، تجاری و ارزی در راستای سرریز و جذب فناوری ناشی از واردات کالاهای واسطه ای و سرمایه ای.

کلیدواژه ها:

بهره وری علمی ، سرریز فناوری ، واردات کالاهای واسطه ای و سرمایه ای ، گشتاورهای تعمیم-یافته(GMM) ، کشورهای G۱۵