استقراریابی صنایع در ایران با استفاده از نظریه پیچیدگی اقتصادی و مفهوم دانش ضمنی

تمرکز جغرافیایی فعالیت های اقتصادی، به ویژه فعالیت های صنعتی، در مقیاس های مختلف مشاهده می شود و می تواند بر مسیر توسعه مناطق اثر بگذارد. نظریه های گوناگونی برای توضیح ارتباط میان تجمع فعالیت ها، رشد و توسعه ارائه شده است؛ در این پژوهش، این مسئله با اتکا به نظریه پیچیدگی اقتصادی و مفهوم دانش ضمنی بررسی می شود. فرض اصلی آن است که میزان ارتباط فناورانه بنگاه های مستقر در یک منطقه، دامنه سرریزهای دانشی را شکل می دهد و هرچه قابلیت های ضمنی مورد استفاده در فعالیت های بنگاه ها به یکدیگر نزدیک تر باشد، امکان بهره مندی آن ها از سرریزهای دانشی و فناورانه نیز بیشتر خواهد بود. برای بررسی این موضوع، اطلاعات بنگاه های صنعتی دارای ۱۰ نفر کارکن و بیشتر، بر اساس طبقه بندی بین المللی استاندارد صنعتی (ISIC)، در فاصله سال های ۱۳۹۰ تا ۱۳۹۸ و در سطح استان های ایران به کار گرفته شده است. با استفاده از تعداد بنگاه ها، میزان ارتباط فناورانه صنایع محاسبه و شبکه ای با عنوان فضای صنعتی برای استان ها تشکیل شده است. در این مقاله استان یزد به عنوان نمونه موردی تحلیل می شود. نتایج بدست آمده امکان شناسایی صنایعی را فراهم می کند که از نظر قابلیت های تولیدی به صنایع مزیت دار استان نزدیک اند و می توانند در اولویت حمایت قرار گیرند؛ به گونه ای که هم ظرفیت های موجود حفظ شود و هم زمینه شکل گیری خوشه های صنعتی جدید تقویت گردد.

کلیدواژه ها:

Industrial development ، Economic complexity ، Industrial space ، Tacit knowledge ، Revealed comparative advantage ، توسعه صنعتی ، پیچیدگی اقتصادی ، فضای صنعتی ، دانش ضمنی ، مزیت نسبی آشکار شده