حکمرانی مطلوب زمین و مسکن بر بهبود فضای کسب و کار و محرومیت زدایی شهری

حکمرانی مطلوب زمین و مسکن، به عنوان چارچوبی نهادی برای تصمیم گیری شفاف، عادلانه و کارآمد در تخصیص و مدیریت این منابع حیاتی، حلقه مفقوده میان تعهدات حقوق بشری دولتها و دستیابی به توسعه شهری پایدار و فراگیر است. این مقاله با هدف تبیین نقش اصلاح نظام حکمرانی زمین و مسکن در بهبود همزمان فضای کسب وکار و فرآیند محرومیت زدایی شهری، و با بهره گیری از چارچوب تحلیلی ترکیبی اسناد بین المللی حقوق بشر و اصول توسعه پایدار نگاشته شده است. در گام نخست، مفاهیم حکمرانی مطلوب زمین و پیوند ساختاری آن با شاخص های رقابت پذیری اقتصادی و ابعاد چندگانه محرومیت شهری بررسی می شود. سپس، با واکاوی اسناد کلیدی مانند ماده ۱۱ میثاق بین المللی حقوق اقتصادی، نشان داده می شود که مولفه های حق بر مسکن مناسب (مانند امنیت مالکیت و قابلیت پرداخت) مستلزم استقرار چنین حکمرانی ای است. در ادامه، با تمرکز بر اقتصاد ایران، تحلیل می شود که با افزایش ریسک و هزینه مبادله، به مانعی جدی در مسیر بهبود فضای کسب وکار تبدیل شده اند. در بخش پایانی، راهکارهای اصلاحی مبتنی بر حکمرانی مطلوب شامل استقرار سامانه ملی شفاف اطلاعات املاک، اجرای مالیات بر ارزش زمین، مقررات زدایی هدفمند و توانمندسازی جوامع محلی به عنوان یک بسته سیاستی یکپارچه پیشنهاد می شود.

کلیدواژه ها:

حکمرانی ، زمین ، کسب وکار ، محرومیت زدایی شهری ، مسکن