کاربرد پارامترهای ژئومکانیکی در شناسایی نواحی هیدروکربنی و تعیین لیتولوژی مخزن نهرعمر در یکی از میادین نفتی جنوب ایران

پارامترهای ژئومکانیکی در صنعت نفت و گاز نقش کلیدی در ارزیابی خصوصیات سنگ مخزن، پیش بینی رفتار سازند در برابر حفاری و بهینه سازی تولید هیدروکربن ایفا می کنند. در این پژوهش، به منظور شناسایی بهترین ناحیه هیدروکربنی در یک میدان نفتی و تعیین لیتولوژی مخزن، از پارامترهای ژئومکانیکی استفاده شده است. در مرحله نخست، با بهره گیری از یک شاخص ترکیبی، متشکل از حاصل ضرب پارامترهای ژئومکانیکی و مقاومت صوتی که از وارون سازی لرزه ای پیش از برانبارش به دست آمدند، مناطق مستعد هیدروکربن شناسایی گردیدند. کاهش مقدار این شاخص ترکیبی، نشان دهنده افزایش احتمال حضور هیدروکربن در ناحیه مورد نظر است. در ادامه، با تهیه نقشه های ایزوکور در مناطق شناسایی شده، نواحی دارای بیشترین ضخامت به عنوان گزینه های بهینه برای اکتشاف، استخراج و تولید انتخاب گردیدند. پس از تعیین دقیق محل حفاری، لیتولوژی های مخزن شامل شیل، سنگ آهک، سنگ آهک دارای گاز و ماسه سنگ حاوی نفت که پیش تر از طریق نمونه برداری خرده سنگ های حفاری شناسایی شده بودند با استفاده از نمودارهای پراکندگی ژئومکانیکی مختلف مورد تجزیه وتحلیل و تفکیک قرار گرفتند. این نمودارها شامل مدول یانگ در برابر نسبت پواسون، Z_p در برابر V_p/V_s ، Mu-Rho در برابر Lambda-Rho و نسبت پواسون در برابر Lambda-Rho هستند. هدف از این نمودارها، بررسی دقیق روند تغییرات لیتولوژی بر اساس داده های لرزه ای و فراهم آوردن امکان شناسایی و تفکیک دقیق لیتولوژی ها بدون نیاز به حفاری است. این رویکرد، به مطالعات آتی اجازه می دهد تا با بهره گیری از نمودارهای مشابه و روندهای همگن، فرآیند شناسایی لیتولوژی را بهبود بخشند. به منظور ارزیابی دقت روش، مقاومت صوتی تراکمی و مدول یانگ حاصل از داده های لرزه ای با مقادیر متناظر در داده های چاه مقایسه شد؛ تطابق ۹۰ درصدی مقاومت صوتی و بیش از ۸۰ درصدی مدول یانگ، دقت و قابلیت اطمینان این روش را در توصیف ویژگی های ژئومکانیکی مخزن به طور موثری تایید می کند.

کلیدواژه ها:

پارامترهای ژئومکانیکی ، وارون سازی لرزه ای ، شناسایی لیتولوژی ، پتانسیل هیدروکربنی ، نمودارهای پراکندگی