بررسی تاثیر خطای لنگراندازی بر وزن دهی و اولویت بندی در چارچوب ترکیبی یادگیری عمیق و روش های تصمیم گیری چندمعیاره

تصمیم گیری در مسائل پیچیده شهری به کارگیری روش های تصمیم گیری چندمعیاره را ضروری ساخته است، اما فرآیند وزن دهی به معیارها در این روش ها بر پایه قضاوت انسانی صورت می پذیرد و آن ها را در برابر خطاهای شناختی آسیب پذیر می سازد. خطای «لنگرانداختن» یکی از مهم ترین سوگیری هایی است که می تواند اوزان تخصیص یافته را منحرف ساخته و خروجی نهایی مدل را تحت تاثیر قرار دهد. پژوهش حاضر با هدف بررسی اثر این سوگیری بر فرآیند وزن دهی و پیامدهای آن در چارچوب ترکیبی YOLOv۸ و تاپسیس برای نگهداری پایدار جاده ها انجام شده است. در این مطالعه آزمایشی، ۱۷ خبره در سه گروه لنگر بالا، لنگر پایین و کنترل به مقایسات زوجی چهار معیار شدت خرابی، تراکم ترافیک، هزینه تعمیر و اثرات زیست محیطی پرداختند. پس از استخراج اوزان با روش میانگین هندسی، داده ها با استفاده از تحلیل واریانس یک طرفه و آزمون تعقیبی توکی تحلیل شدند و گزینه ها با تکنیک تاپسیس رتبه بندی گردیدند. نتایج نشان داد که ارائه لنگرهای متفاوت تاثیر معناداری بر وزن معیار هزینه داشته است. اگرچه در این پژوهش به دلیل برتری مطلق گزینه A۲، استحکام مدل حفظ شد و رتبه ها تغییر نکردند، اما مقایسه نتایج با پژوهش مبنا نشان داد که سوگیری لنگرانداختن می تواند به پدیده مخرب وارونگی رتبه منجر شود. این یافته ها ضرورت استفاده از رویکردهای مقاوم تر مانند روش بهترین-بدترین را آشکار می سازد و بر آگاه سازی نسبت به آسیب پذیری مدل های تصمیم گیری در برابر خطاهای شناختی تاکید دارد.

کلیدواژه ها:

تصمیم گیری چندمعیاره ، سوگیری شناختی ، خطای لنگر انداختن ، تاپسیس ، نگهداری جاده ها