نقش مراکز خدمات کشاورزی و مروجان در توسعه نوآوری های روستایی

توسعه نوآوری های روستایی در بخش کشاورزی نیازمند سازوکارهای موثر برای انتقال دانش، تسهیل یادگیری، کاهش ریسک پذیرش فناوری و ایجاد شبکه های همکاری میان بهره برداران و نهادهای پشتیبان است. مراکز خدمات کشاورزی و مروجان به عنوان حلقه واسط میان نظام تولید دانش (دانشگاه، مراکز تحقیقاتی) و بهره برداران محلی، نقشی کلیدی در شکل دهی و گسترش نوآوری ایفا می کنند. این مقاله با رویکرد مروری - تحلیلی، نقش ها و کارکردهای اصلی مراکز خدمات و مروجان را در چهار محور «تولید/ترجمه دانش کاربردی»، «توانمندسازی و یادگیری مشارکتی»، «شبکه سازی و تسهیلگری نهادی» و «پایش و بازخورد برای بهبود نوآوری» تبیین می کند. همچنین موانع رایج مانند کمبود منابع، شکاف مهارتی، ضعف اعتماد اجتماعی، محدودیت های اطلاعاتی و نبود نظام انگیزشی مناسب بررسی شده و راهکارهایی از جمله تقویت ترویج مشارکتی، توسعه ترویج دیجیتال، ایجاد مزرعه های نمایشی، تشکیل شبکه های نوآوری روستایی و طراحی شاخص های ارزیابی عملکرد پیشنهاد می شود. یافته های مقاله نشان می دهد ارتقای ظرفیت نهادی مراکز خدمات و توانمندسازی مروجان، می تواند نرخ پذیرش نوآوری ها را افزایش داده و به پایداری معیشت روستایی کمک کند.

کلیدواژه ها:

ترویج کشاورزی ، مراکز خدمات کشاورزی ، مروج ، نوآوری روستایی ، یادگیری مشارکتی