ارتباط تغذیه انحصاری با شیر مادر با پیشگیری از بلوغ زودرس: مرور سیستماتیک

مقدمه بلوغ زودرس یکی از اختلالات رو به افزایش دوران کودکی است که می تواند پیامدهای جسمی، روانی و متابولیک بلندمدت به همراه داشته باشد. عوامل تغذیه ای در اوایل زندگی نقش مهمی در برنامه ریزی رشد و تکامل محور هیپوتالاموس–هیپوفیز–گناد ایفا می کنند. تغذیه انحصاری با شیر مادر به عنوان یک عامل محافظتی بالقوه در برابر اختلالات رشدی مطرح شده است. این مطالعه با هدف مرور سیستماتیک شواهد موجود درباره ارتباط تغذیه انحصاری با شیر مادر و پیشگیری از بلوغ زودرس انجام شد. روش کار این مطالعه یک مرور سیستماتیک است که مطابق با دستورالعمل PRISMA ۲۰۲۰ انجام شد. جست وجوی نظام مند مقالات منتشرشده در بازه زمانی ژانویه ۲۰۱۴ تا دسامبر ۲۰۲۴ در پایگاه های اطلاعاتی خارجی شامل PubMed، Scopus و Web of Science و پایگاه های ایرانی شامل SID و Magiran انجام شد. جست وجو با استفاده از کلیدواژه های Exclusive Breastfeeding، Precocious Puberty، و معادل های فارسی آن ها انجام گردید. معیارهای ورود شامل مطالعات کمی مشاهده ای بررسی کننده ارتباط تغذیه انحصاری با شیر مادر و بلوغ زودرس بود. مطالعات کیفی، مداخله ای، مروری، مطالعات حیوانی، مقالات فاقد متن کامل، مقالات خارج از بازه زمانی و مطالعاتی که به طور مستقیم به بلوغ زودرس نپرداخته بودند حذف شدند. در جست وجوی اولیه ۲۴۱ مقاله شناسایی شد که پس از حذف مقالات تکراری و غربالگری عنوان و چکیده، ۵۲ مقاله برای بررسی متن کامل انتخاب شدند. در نهایت، پس از اعمال دقیق معیارهای ورود و خروج، ۱۶ مطالعه واجد شرایط وارد تحلیل نهایی شدند و نتایج آن ها به صورت توصیفی گزارش گردید. نتایج مطالعات نشان داد تغذیه انحصاری با شیر مادر با کاهش خطر بروز بلوغ زودرس، به ویژه در دختران، همراه است. مدت زمان طولانی تر تغذیه انحصاری با شیر مادر با تاخیر در شروع علائم بلوغ و کاهش سطح برخی نشانگرهای هورمونی مرتبط گزارش شد. همچنین برخی مطالعات نقش واسطه ای شاخص توده بدنی و تنظیم متابولیسم انرژی را در این ارتباط مطرح کردند.