پیامدهای روان شناختی، شغلی و حرفه ای شکایات پزشکی و دعاوی قضایی بر متخصصان زنان و زایمان: مروری بر شواهد موجود با تاکید بر ایران

شکایات پزشکی و دعاوی قضایی، افزون بر نقش ضروری در پاسخ گویی حرفه ای و حمایت از حقوق بیمار، می توانند برای پزشک درگیر پرونده پیامدهایی فراتر از هزینه های حقوقی ایجاد کنند. هدف این مطالعه، بررسی پیامدهای روان شناختی، شغلی، حرفه ای و رفتاری شکایات پزشکی بر متخصصان زنان و زایمان و شناسایی نیازهای پژوهشی و سیاستی در ایران است. این مقاله با مرور و تحلیل منابع علمی فارسی و انگلیسی مرتبط که تا تیر ۱۴۰۵ منتشر شده اند، تهیه شد. منابع در پایگاه های PubMed/MEDLINE، Google Scholar، SID، Magiran و پایگاه مجله پزشکی قانونی ایران جست وجو و یافته ها بر اساس موضوعات مشترک دسته بندی و تحلیل شدند. شواهد نشان می دهد درگیری با شکایت می تواند با اضطراب، افت خلق، اختلال خواب و تمرکز، تهدید هویت حرفه ای، کاهش رضایت شغلی، آسیب به روابط اجتماعی و گرایش به پزشکی دفاعی همراه باشد. در رشته زنان و زایمان، هم زمانی مخاطرات مادر و جنین، فوریت تصمیم گیری، نقش چندرشته ای تیم درمان و حساسیت اجتماعی پیامدها، آسیب پذیری را افزایش می دهد. همچنین در ایران، فاصله زمانی میان وقوع خدمت پزشکی، طرح یا رسیدگی به شکایت و صدور حکم نهایی، در کنار محدودیت های زمانی برخی قراردادهای بیمه مسئولیت حرفه ای، می تواند احتمال ایجاد شکاف پوشش بیمه ای و فشار مالی و روانی بر پزشک را افزایش دهد. با این حال، پژوهش مستقیمی درباره آثار روان شناختی این وضعیت بیمه ای در ایران یافت نشد. طراحی فرایندهای منصفانه، شفاف و زمان مند، حمایت محرمانه روان شناختی و حقوقی، اصلاح پوشش های بیمه ای و انجام پژوهش های بومی می تواند ضمن حفظ حقوق بیمار، از آسیب ثانویه به پزشک و گسترش پزشکی دفاعی پیشگیری کند.

کلیدواژه ها:

شکایات و دعاوی پزشکی ، متخصصان زنان و زایمان ، سلامت روان ، پزشکی دفاعی ، بیمه مسئولیت حرفه ای