چالش های آموزش سواد رسانه ای در مقطع متوسطه دوم و راهبردها جهت تجلی عینی در زیست بوم دیجیتال دانش آموزان

گسترش روزافزون فناوری های ارتباطی، شبکه های اجتماعی و به ویژه هوش مصنوعی مولد، لزوم بازنگری در برنامه های درسی مدارس، به ویژه در مقطع متوسطه دوم را برجسته کرده است. هدف از این پژوهش کتابخانه ای، بررسی چالش های پیش روی آموزش سواد رسانه ای در دبیرستان ها و ارائه راهکارهای عملی برای تبدیل این آموزش ها به مهارت های کاربردی و عینی در زندگی روزمره دانش آموزان است. این مقاله با استفاده از منابع معتبر بین المللی، از جمله پژوهش های مروری نظام مند و فراتحلیل های منتشرشده تا سال ۲۰۲۶، و با تکیه بر چارچوب های نظری سازنده گرایی، توانمندسازی انتقادی و سواد هوش مصنوعی، نشان می دهد که رویکردهای سنتی و حافظه محور در آموزش سواد رسانه ای ناکارآمد هستند. شواهد فراتحلیلی نشان می دهند که مداخلات آموزشی مبتنی بر خوانش جانبی و مصون سازی شناختی، اثری معنادار (با اندازه اثر متوسط) بر توانایی دانش آموزان در تشخیص اطلاعات نادرست دارند. یافته ها همچنین بر لزوم تغییر پارادایم به سمت یادگیری پروژه محور، ارتقای سواد دیجیتال و سواد هوش مصنوعی معلمان، تلفیق انتقادی با فرهنگ عامه، مواجهه فعال با پدیده دیپ فیک و اطلاعات نادرست تولیدشده با هوش مصنوعی، و تغییر روش های ارزشیابی تاکید دارند.

کلیدواژه ها:

آموزش سواد رسانه ای ، راهبردها ، زیست بوم دیجیتال ، دانش آموزان.