اثربخشی آموزش مفاهیم «صبر و شکیبایی» قرآنی بر کاهش پرخاشگری و بهبود سلامت روان دانش آموزان

پرخاشگری در دوره دانشآموزی، علاوه بر ایجاد اختلال در روابط همسالان و فضای آموزشی، میتواند با مشکلاتی در تنظیم هیجان، سازگاری اجتماعی و سلامت روان همراه شود. ازاینرو، طراحی مداخلات پیشگیرانه و آموزشی متناسب با زمینه فرهنگی دانشآموزان اهمیت ویژهای دارد. هدف این مقاله بررسی تحلیلی ظرفیت آموزش مفهوم «صبر و شکیبایی» در قرآن کریم برای کاهش پرخاشگری و تقویت مولفههای مرتبط با سلامت روان دانشآموزان است. روش پژوهش، مروری تحلیلی و مبتنی بر بررسی منابع علمی فارسی و انگلیسی، پژوهشهای مرتبط با پرخاشگری و خودکنترلی، مطالعات حوزه دینداری و سلامت روان، و منابع تفسیری مرتبط با مفهوم صبر در قرآن کریم است. یافتههای تحلیلی نشان میدهد که صبر در منظومه قرآنی صرفا تحمل منفعلانه نیست، بلکه با خویشتنداری، کنترل واکنش، امید، معناجویی، توکل و انتخاب رفتار مناسب در شرایط فشار ارتباط دارد. این مولفهها با سازوکارهای شناختهشده تنظیم هیجان و خودکنترلی همپوشانی دارند؛ شواهد فراتحلیلی نیز رابطه منفی معنادار میان خودکنترلی و پرخاشگری دانشآموزان را گزارش کردهاند. همچنین، مرورهای جدید درباره دینداری و سلامت روان نوجوانان از نقش بالقوه معنا، امید، رضایت از زندگی و حمایت اجتماعی در بهزیستی روانی حمایت میکنند. بنابراین میتوان استدلال کرد که آموزش نظاممند، غیرتحمیلی و مهارتمحور مفاهیم صبر قرآنی میتواند بهعنوان یک مداخله فرهنگی تربیتی مکمل برای کاهش پرخاشگری و ارتقای سلامت روان دانشآموزان مورد استفاده قرار گیرد؛ بااینحال، اثربخشی علی این بسته آموزشی باید در مطالعات آزمایشی با پیشآزمون، پسآزمون و پیگیری آزمون شود.

کلیدواژه ها:

صبر و شکیبایی ، قرآن کریم ، پرخاشگری ، سلامت روان ، دانشآموزان ، خودکنترلی