پارادایم جدید برنامه ریزی درسی در عصر هوش مصنوعی: تبیین گذار از مدل محتوا-محور به مدل مهارت-محور

هدف: پژوهش حاضر با هدف تبیین ضرورت و چگونگی بازنگری در ساختار برنامه های درسی در عصر هوش مصنوعی (AI) و گذار از مدل های محتوا-محور به رویکردهای مهارت-محور انجام شد. روش پژوهش: این مطالعه با رویکردی تحلیلی-تئوریک، ابتدا به بررسی تطبیقی نظریات یادگیری (ساختن گرایی، ارتباط گرایی و یادگیری تحولی) و مدل های کلاسیک برنامه ریزی درسی پرداخت و سپس با اتکا به متون نظری، مدلی پیشنهادی برای بازتعریف اهداف، محتوا و متدولوژی آموزشی در عصر ماشین ارائه نمود. یافته ها: یافته های پژوهش نشان داد که در عصر هوش مصنوعی، مدل های خطی و صلب (مانند مدل تایلر) در برابر پویایی های دیجیتال ناکارآمد هستند و ضرورت دارد محتوا از جایگاه «هدف غایی» به جایگاه «بستر یادگیری» تغییر یابد. در این مدل، اولویت از «انباشت دانش» به «توانایی پیمودن شبکه های اطلاعاتی» و «نقد خروجی های ماشینی» تغییر می کند. همچنین، تبیین تمایز میان «هوش محاسباتی ماشین» و «حکمت اخلاقی انسان» ضرورت تمرکز بر صلاحیت های انسانی در برنامه درسی را آشکار ساخت. نتیجه گیری: نتیجه کلی پژوهش حاکی از آن است که برنامه ریزی درسی در عصر AI باید بر سه محور «یادگیری فرارشته ای»، «ارزیابی فرآیندمحور (پورتفولیو)» و «تغییر نقش معلم از منبع دانش به منتور» استوار گردد. برای عملیاتی سازی این مدل، کاهش حجم مطالب توصیفی، بازآموزی استراتژیک معلمان و ادغام سواد اخلاقی در تار و پود دروس، به عنوان پیش شرط های ضروری در نظام آموزشی پیشنهاد می گردد.

کلیدواژه ها:

برنامه ریزی درسی ، هوش مصنوعی ، آموزش مهارت-محور ، ارتباط گرایی ، بازنگری درسی