بررسی اثربخشی درمان شناختی رفتاری بر آشفتگی روانشناختی در نوجوانان دختر بی سرپرست و بد سرپرست

نوجوانان دختر بی سرپرست و بدسرپرست، به دلیل فقدان ساختارهای حمایتی خانوادگی پایدار و محرومیت از حمایت های عاطفی و اجتماعی، در معرض سطوح بالایی از آشفتگی روانشناختی قرار دارند. از این رو مطالعه حاضر با هدف بررسی اثربخشی درمان شناختی رفتاری بر آشفتگی روانشناختی در نوجوانان دختر بی سرپرست و بدسرپرست تحت پوشش بهزیستی و کمیته امداد شهر فاروج انجام شد. این پژوهش از نوع کاربردی و با طرح نیمه آزمایشی پیش آزمون-پس آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل ۸۳ نوجوان دختر بی سرپرست و بدسرپرست شهر فاروج در سال ۱۴۰۴-۱۴۰۳ بود که از میان آن ها ۲۴ نفر به صورت هدفمند انتخاب و به طور تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل (هر گروه ۱۲ نفر) قرار گرفتند. گروه آزمایش طی ۱۰ جلسه ۴۵ دقیقه ای، تحت مداخله آموزشی مبتنی بر بسته درمان شناختی-رفتاری قرار گرفت، درحالی که گروه کنترل هیچ مداخله ای دریافت نکرد. داده ها با استفاده از پرسشنامه استاندارد آشفتگی روانشناختی لاویبوند و لاویبوند (۱۹۹۸) گردآوری و با نرم افزار SPSS نسخه ۲۵ و آزمون تحلیل کوواریانس تک متغیره (ANCOVA) تحلیل شدند. یافته های حاصل از تحلیل کوواریانس نشان داد که پس از کنترل اثر پیش آزمون، بین دو گروه آزمایش و کنترل در نمرات پس آزمون آشفتگی روانشناختی تفاوت معناداری وجود دارد (۰۱/۰>p)؛ به گونه ای که مداخله آموزشی توانست بخشی از واریانس نمرات آشفتگی روانشناختی گروه آزمایش را در مقایسه با گروه کنترل تبیین کند و میزان آشفتگی روانشناختی در نوجوانان دختر گروه آزمایش نسبت به گروه کنترل به طور محسوسی کاهش یافت. بر این اساس، می توان نتیجه گرفت که آموزش درمان شناختی-رفتاری، مداخله ای موثر برای کاهش آشفتگی روانشناختی در نوجوانان دختر بی سرپرست و بدسرپرست است و می تواند به عنوان یک راهکار کاربردی روانی-اجتماعی در برنامه های حمایتی نهادهایی مانند بهزیستی و کمیته امداد به کار گرفته شود تا سلامت روانی این گروه آسیب پذیر تقویت گردد.

کلیدواژه ها:

درمان شناختی- رفتاری ، آشفتگی روانشناختی ، نوجوانان دختر بی سرپرست و بد سرپرست