مدیریت یکپارچه ایمنی و بهداشت شغلی (OHSM) در عملیات پالایشگاهی و تاثیر آن بر دانش ایمنی و عملکرد ایمنی کارکنان

صنایع پالایشگاهی به دلیل پیچیدگی فرآیندهای شیمیایی، حضور گسترده مواد خطرناک قابل اشتعال، سمی و خورنده، شرایط عملیاتی با دما و فشار بالا، و پیامدهای فاجعه بار بالقوه ناشی از نقص های فنی یا انسانی، همواره یکی از پرریسک ترین محیط های کاری صنعتی محسوب می شوند (CCPS, ۲۰۱۶; Hopkins, ۲۰۰۹). در چنین بستری، رویکردهای سنتی و واکنشی به ایمنی پاسخگوی نیازهای پویا و چندلایه این صنعت نیستند. مدیریت یکپارچه ایمنی و بهداشت شغلی (OHSM) به عنوان یک رویکرد نظام مند، پیشگیرانه و مبتنی بر ریسک، نقشی کلیدی در کاهش حوادث، ارتقای فرهنگ ایمنی و بهبود عملکرد کلی سازمان ایفا می کند (ISO ۴۵۰۰۱, ۲۰۱۸; Reason, ۱۹۹۷). پژوهش حاضر با روش توصیفی تحلیلی و با هدف بررسی مفهوم OHSM در عملیات پالایشگاهی و تحلیل تاثیر آن بر دو متغیر راهبردی یعنی دانش ایمنی و عملکرد ایمنی کارکنان تدوین شده است. یافته های حاصل از مرور نظام مند ادبیات، مدل های بین المللی و تجارب عملی در صنایع فرآیندی نشان می دهد که استقرار اثربخش OHSM، همراه با تعهد مدیریت ارشد، آموزش مبتنی بر شایستگی، مشارکت فعال کارکنان، و یادگیری سازمانی از حوادث و شبه حوادث، به افزایش معنادار دانش ایمنی و بهبود پایدار رفتارهای ایمن در محیط کار منجر می شود (Neal & Griffin, ۲۰۰۶; Zohar, ۲۰۱۰; Hudson, ۲۰۰۷). در پایان، بر اساس شکاف های شناسایی شده در پالایشگاه های ایران، پیشنهادهای اجرایی و کاربردی برای تقویت سیستم های ایمنی ارائه شده است.

کلیدواژه ها:

مدیریت یکپارچه ایمنی و بهداشت شغلی ، OHSM ، عملیات پالایشگاهی ، دانش ایمنی ، عملکرد ایمنی ، فرهنگ ایمنی ، ISO ۴۵۰۰۱ ، ایمنی فرآیند