بازدهی تولید بهره وری فیزیکی و اقتصادی آب در تولید سویای آبی

مقدمه: با افزایش روزافزون جمعیت جهان تقاضا برای محصولات غذایی بویژه تولید دانه های روغنی از جمله سویا بسیار بیشتر می گردد. بدیهی است بنابراین بهبود بهره­وری نهاده­های اصلی تولید در بخش کشاورزی بویژه تولید دانه­ های روغنی حائز اهمیت است.روش­: این پژوهش به بررسی بازدهی محصول و بهره وری نهاده های آب و کود در تولید سویا در استان های تولید کننده سویا ( گلستان، مازندران و اردبیل) طی دوره ۱۴۰۰-۱۳۷۹ پرداخته است. اطلاعات لازم از طریق مطالعات اسنادی از وزارت جهاد کشاورزی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی و مرکز آمار ایران جمع آوری گردید. به منظور بررسی شاخص­های بازدهی از معیارهای درآمد خالص، درصد بازده فروش محصول و نرخ بازده حسابداری و برای سنجش بهره­وری نهاده­ها از معیارهای بهره وری فیزیکی و اقتصادی استفاده شد.یافته­ ها: نتایج نشان داد، به ازای یک ریال فروش سویای آبی در استان های گلستان، مازندران، اردبیل و کل کشور به­ترتیب ۴/۴۳، ۵/۲۶، ۶/۵۲ و ۹/۴۳ درصد سود و همچنین یک ریال سرمایه گذاری در تولید سویای آبی در استان های گلستان، مازندران، اردبیل و کل کشور به­ترتیب ۷/۷۶، ۶/۳۵، ۹/۱۱۰ و ۴/۷۸ درصد سود به همراه داشته است. میانگین بهره وری اقتصادی آب (سود حاصل از مصرف هر مترمکعب آب مصرفی) در استان های گلستان، مازندران، اردبیل به­ترتیب ۳/۸۱۳۱، ۴/۴۶۵۸ و ۵/۷۹۵۱ ریال بر مترمکعب تعیین شد.نتیجه­ گیری: توصیه می­گردد کشت سویا در مناطقی از کشور صورت پذیرد که بهره ­وری اقتصادی نهاده آب بیشتر است.

کلیدواژه ها:

آب آبیاری ، ارزش اقتصادی ، بهره وری ، سویا ، عملکرد