اثر غلظتهای مختلف تنظیم کننده رشد پیکس (مپیکوات کلراید) بر درصد جوانه زنی و شاخص های بیوشیمیایی بذر کنجد (Sesamum indicum L.) رقم داراب ۱ در شرایط مختلف انبارداری

مقدمه: زوال بذر فرآیندی غیرقابل بازگشت و یکی از معضلات اصلی کشاورزی است که به کاهش کیفیت و بنیه بذر منجر می شود. دما، رطوبت بذر و مدت انبارداری از مهم ترین عوامل موثر بر سرعت زوال هستند.مواد و روش ها: این پژوهش با هدف بررسی اثر غلظت های مختلف تنظیم کننده رشد گیاهی "پیکس" بر جوانه زنی و شاخص های بیوشیمیایی بذر کنجد رقم داراب ۱ در شرایط مختلف انبارداری انجام شد. آزمایش به صورت فاکتوریل چهار عاملی در قالب طرح کاملا تصادفی با سه تکرار اجرا گردید. تیمارها شامل دو سطح دما (۱۵ و ۲۵ درجه سانتی گراد)، دو سطح رطوبت بذر (۹ و ۱۵ درصد)، سه غلظت پیکس (صفر، ۳۰۰۰ و ۴۵۰۰ میلی گرم در لیتر) و سه دوره انبارداری (۶۰، ۱۲۰ و ۱۸۰ روز) بودند.یافته های تحقیق: نتایج نشان داد با افزایش دوره انبارداری، رطوبت و دما، پروتئین محلول و فعالیت آنزیم پراکسیداز کاهش یافت در حالی که قند محلول، مالون دی آلدئید، پرولین و هدایت الکتریکی افزایش یافت. کاربرد پیکس (به ویژه ۳۰۰۰ میلی گرم در لیتر) این روندها را بهبود بخشید. بیشترین جوانه زنی (۳۳/۸۵ درصد) مربوط به بذور تحت تیمار ۳۰۰۰ پیکس، دمای انباری ۱۵ درجه سانتی گراد و رطوبت بذر ۹ درصد ثبت شد. در شرایط بحرانی (۲۵ درجه سانتی گراد و رطوبت ۱۵ درصد)، جوانه زنی در شاهد و تیمار کاربرد پیکس ۴۵۰۰ میلی گرم در لیتر پس از ۶۰ روز به صفر رسید، در حالی که با کاربرد پیکس ۳۰۰۰ میلی گرم در لیتر مقدار آن به ۲۳ درصد رسید.نتیجه گیری: پیکس می تواند با تعدیل آسیب های اکسیداتیو و کاهش شدت زوال بذر، ضمن حفظ بخشی از توان جوانه زنی بذر نقش حفاظتی نسبی تحت تنش انبارداری ایفا کند.

کلیدواژه ها:

انبارداری ، پراکسیداز ، جوانه زنی ، کنجد ، مالون دی آلدئید ، مپیکوات کلراید