بررسی مبنای انسان شناختی ملاصدرا بر اساس حدیث جنود عقل و جهل و تاثیر آن بر تحقق صلح

با توجه به ماهیت اجتماعی انسان و حب ذات و کشش ذاتی او به منفعت طلبی، مسئله صلح و جنگ همواره در کانون توجه مکاتب فلسفی قرار داشته است. این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی و با تمرکز بر اندیشه ملاصدرا، به بررسی این پرسش می پردازد که آیا مبتنی بر تلقی وی از «معرفت» به عنوان بعدی اساسی از وجود انسان، می توان نظریه ای برای تحقق «صلح ممدوح» ارائه کرد؟ صلح ممدوح، صلحی مبتنی بر عدالت، عزت نفس و سعادت جمعی است و در مقابل صلح یا جنگ مذموم قرار می گیرد که بر پایه ظلم، ذلت و طمع مادی است. یافته ها نشان می دهد که از منظر ملاصدرا، وقتی عقل بر قوای حیوانی و جهل غلبه یابد، طبع شهوانی و منفعت طلب انسان تعدیل می شود. این حکمرانی عقلانی، فضیلت هایی را در نفس پرورش می دهد که فرد را نخست به صلح درونی و سپس به «صلح حکیمانه» بیرونی سوق می دهد؛ صلحی عدالت محور که امنیت جسم و روح آدمی را تامین کرده و خیر عمومی را هدف می گیرد. بنابراین، معرفت شناسی صدرایی ظرفیت بنا نهادن صلحی ممدوح و پایدار را داراست.

کلیدواژه ها:

'صلح' ، 'ملاصدرا' ، 'عقل فعال' ، 'انسان کامل' ، 'حدیث جنود عقل و جهل'