ارائه چارچوب اکوسیستم هوش های مدیریتی برای تبیین بلوغ یادگیری فعال در مدارس ابتدایی در عصر فناوری اطلاعات

تحولات سریع فناوری اطلاعات، گسترش هوش مصنوعی و تغییر ماهیت فرایندهای یاددهی–یادگیری، نقش مدیران مدارس ابتدایی را از یک وظیفه صرفا اجرایی به نقشی پیچیده و چندبعدی در هدایت یادگیری، نوآوری و تحول سازمانی تبدیل کرده است.‎ در چنین شرایطی، بلوغ یادگیری فعال در مدرسه را نمی توان صرفا حاصل استفاده معلمان از روش های تدریس فعال دانست، بلکه تحقق پایدار آن نیازمند مجموعه ای از قابلیت های انسانی، مدیریتی و فناورانه در سطح سازمان مدرسه است.‎ پژوهش حاضر با هدف ارائه چارچوبی نظری برای تبیین بلوغ یادگیری فعال در مدارس ابتدایی، مفهوم «اکوسیستم هوش های مدیریتی» را پیشنهاد می کند.‎ پژوهش از نظر هدف بنیادی و از نظر رویکرد کیفی و با روش مروری–تحلیلی انجام شده است.‎ منابع علمی مرتبط با مدیریت آموزشی، رهبری آموزشی، یادگیری فعال، سازمان یادگیرنده، هوش هیجانی، هوش اخلاقی، هوش فرهنگی، شایستگی دیجیتال، هوش مصنوعی و رویکرد DIR مورد تحلیل مفهومی، تطبیقی و سنتز نظری قرار گرفتند.‎ بر اساس تحلیل انجام شده، ۱۲ هوش مدیریتی در سه بعد انسانی، مدیریتی و فناورانه سازمان دهی شدند.‎ بعد انسانی شامل هوش اخلاقی، هوش هیجانی و هوش فرهنگی؛ بعد مدیریتی شامل هوش سیستمی، راهبردی، آینده نگر، نوآوری، تصمیم گیری و یادگیری؛ و بعد فناورانه شامل هوش دیجیتال، سواد هوش مصنوعی و هوش داده محور است.‎ در چارچوب پیشنهادی، «رهبری هوشمند» به عنوان سازوکار یکپارچه کننده این ابعاد و اصول رشد، تفاوت های فردی و روابط در رویکرد DIR به عنوان مسیر رشدی و رابطه محور تحول مدرسه در نظر گرفته شده اند.‎ سنتز نظری نشان می دهد که تعامل این مولفه ها می تواند زمینه حرکت مدرسه از اجرای پراکنده فعالیت های یادگیری فعال به سمت نهادینه شدن یادگیری فعال در فرهنگ، تصمیم گیری، توسعه حرفه ای، نوآوری و استفاده هدفمند از فناوری را فراهم کند.‎ نوآوری اصلی پژوهش در ارائه یک نگاه اکوسیستمی و شبکه ای به قابلیت های مدیر مدرسه و پیوند دادن آن با رهبری هوشمند، اصول DIR و بلوغ یادگیری فعال است.‎ چارچوب پیشنهادی می تواند مبنایی برای طراحی ابزارهای سنجش، ارزیابی شایستگی مدیران و آزمون تجربی مدل در پژوهش های آینده قرار گیرد.‎

کلیدواژه ها:

اکوسیستم هوش های مدیریتی ، بلوغ یادگیری فعال ، رویکرد DIR ، مدیریت آموزشی ، هوش مصنوعی