طراحی و اعتبارسنجی الگوی آموزشی مبتنی بر هوش مصنوعی برای تقویت مهارت های سواد رسانه ای دانش آموزان در فضای مجازی

پژوهش حاضر با هدف طراحی و اعتبارسنجی الگوی آموزشی مبتنی بر هوش مصنوعی برای تقویت مهارت های سواد رسانه ای دانش آموزان در فضای مجازی انجام شد. در عصر دیجیتال، گسترش روزافزون شبکه های اجتماعی و محتوای تولیدشده توسط هوش مصنوعی، ضرورت تجهیز دانش آموزان به مهارت های تحلیل انتقادی، تشخیص اخبار جعلی و ارزیابی منابع اطلاعاتی را بیش از پیش آشکار ساخته است. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، آمیخته اکتشافی بود. در بخش کیفی، با استفاده از روش تحلیل محتوای استقرایی و مصاحبه نیمه ساختاریافته با متخصصان حوزه های سواد رسانه ای، هوش مصنوعی و برنامه ریزی درسی، مولفه ها و ابعاد الگو استخراج شد. در بخش کمی، اعتبار الگو با نظرسنجی از صاحب نظران و کاربست آن در یک مطالعه شبه آزمایشی با گروه کنترل و آزمایش مورد بررسی قرار گرفت. یافته های پژوهش نشان داد که الگوی آموزشی مبتنی بر هوش مصنوعی در قالب پنج مولفه اصلی شامل تحلیل انتقادی محتوا، راستی آزمایی هوشمند، تولید محتوای مسئولانه، امنیت دیجیتال و شهروندی سایبری، بر تقویت مهارت های سواد رسانه ای دانش آموزان تاثیر معناداری دارد. همچنین، نتایج اعتبارسنجی الگو حاکی از آن بود که الگوی مذکور از نظر متخصصان از اعتبار درونی و بیرونی مطلوبی برخوردار است. بر اساس یافته ها، پیشنهاد می شود که آموزش سواد رسانه ای مبتنی بر هوش مصنوعی در برنامه درسی رسمی مدارس گنجانده شود و معلمان با ابزارهای هوشمند تحلیل رسانه ای آشنا شوند.

کلیدواژه ها:

سواد رسانه ای ، هوش مصنوعی ، فضای مجازی ، دانش آموزان ، الگوی آموزشی.