طراحی الگوی تدریس مبتنی بر حل مسئله برای تقویت مهارت های استدلال ریاضی در دوره متوسطه دوم

هدف پژوهش حاضر طراحی الگوی تدریس مبتنی بر حل مسئله برای تقویت مهارت های استدلال ریاضی در دوره متوسطه دوم است. این پژوهش با رویکرد کیفی و روش تحلیل محتوای استقرایی انجام شده و در آن، مبانی نظری رویکرد حل مسئله، نظریه های یادگیری سازنده گرا، شناخت گرا و اجتماعی، و همچنین پژوهش های تجربی مرتبط با آموزش ریاضی مورد بررسی قرار گرفته است. الگوی پیشنهادی شامل پنج مرحله اصلی است: مواجهه با مسئله و برانگیختن کنجکاوی، درک و بازنمایی مسئله، طراحی و اجرای راهبرد حل، بازبینی و تبیین استدلال، و تعمیم و انتقال دانش. هر مرحله دارای مولفه های شناختی، فراشناختی و اجتماعی مشخصی است که به تقویت مهارت های استدلال استنتاجی، استقرایی، قیاسی و شهودی فراگیران کمک می کند. یافته های حاصل از تحلیل مبانی نظری نشان می دهد که تدریس مبتنی بر حل مسئله، زمانی که به صورت نظام مند و با توجه به سطوح شناختی دانش آموزان طراحی شود، می تواند موجب بهبود معنادار مهارت های استدلال ریاضی، افزایش انگیزه درونی، تقویت تفکر انتقادی و پرورش توانایی انتقال دانش به موقعیت های جدید شود. همچنین، نقش معلم به عنوان تسهیل گر و پرسشگر راهبردی، و اهمیت ارزشیابی فرایندمحور به جای ارزشیابی صرفا نتیجه محور، از جمله الزامات اجرای موفق این الگو است.

کلیدواژه ها:

الگوی تدریس ، حل مسئله ، استدلال ریاضی ، دوره متوسطه دوم ، سازنده گرایی ، تفکر انتقادی