ارزشگذاری تولید اکسیژن و جذب دی اکسید کربن در اکوسیستم جنگلی شمال ایران (هیرکانی) (مطالعه موردی: حوزه جنگلداری ۷ گیلان، ۵۱ مازندران و ۹۱ گلستان)

زمینه و هدف: اکوسیستم های جنگلی که بخش عمده ای از زیست توده جهان را به خود اختصاص داده اند، سهم قابل توجهی در چرخه O۲ و CO۲ بیوسفر-اتمسفر و ذخیره سازی کربن دارد. از اینرو، در این مطالعه میزان جذب CO۲ و تولید O۲ توسط جوامع جنگلی بعنوان بخش مهمی از خدمات اکوسیستمی در سال ۱۴۰۲ ارزشگذاری شدند. روش بررسی: این مطالعه در سه حوزه جنگلداری - گیلان، مازندران و گلستان انجام شد. با استفاده از داده ها و آمارهای موجود طرح های جنگل داری سنوات گذشته در سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور به وسیله نرم افزار GIS برآورد و نقشه سازی گردید. برای ارزش گذاری این خدمات اکوسیستمی از روش هزینه های جایگزین استفاده شد. یافته ها: نتایج نشان داد که جامعه جنگلی نمدار- ممرز- بلوطستان در حوزه ۹۱ گلستان بیشترین میزان جذب CO۲ (۸۸/۸ تن در هکتار) و تولید O۲ (۶۱/۴ تن در هکتار) و جامعه جنگلی ممرز- انجیلی - لیلکیستان در حوزه ۵۱ ساری- مازندران کمترین میزان جذب CO۲ (با ۸۸/۳ تن در هکتار) و تولید O۲ (۰۲/۲ تن در هکتار) را دارد. در مناطق مورد مطالعه با توجه به متوسط جذب CO۲ (۲۶/۶ تن در هکتار) و تولید O۲ (۲۵/۳ تن در هکتار) ارزش کل این دو خدمت معادل ۹۴۲۷ میلیارد ریال در سال می باشد. بحث و نتیجه گیری: با تعمیم این نتایج به کل جنگل های شمال، ارزش کل خدمات جنگل ها از نظر جذب CO۲ و تولید O۲ معادل ۲۷۹۱۰۴ میلیارد ریال برآورد شد. لذا، برنامه ریزی لازم برای حفاظت و حمایت از عرصه های منابع طبیعی با هدف جلوگیری و کاهش عوامل تخریب اکوسیستم جنگلی، نیازمند ارتقاء دیدگاه سیاست گذاران و افزایش آگاهی مردم می باشد.

کلیدواژه ها:

جامعه جنگلی ، ارزشگذاری ، هزینه جایگزین ، حوزه جنگلداری.