سیر تحولی نظام آموزشی مدرسه دیوبندیه در شبه قاره هند (نیمه دوم قرن نوزدهم تا اوایل قرن بیستم)

مدرسه دیوبندیه، از مهم ترین مراکز آموزشی اسلامی در شبه قاره هند، نقش چشمگیری در تحول نظام آموزشی و تقویت هویت دینی مسلمانان این منطقه ایفاء کرده است. تاسیس دیوبندیه در زمانی صورت گرفت که مسلمانان هند با چالش های جدی نظیر زوال سیاسی و تسلط استعماری بریتانیا، مواجه بودند. به منظور واکنش به این وضعیت علمای مسلمان دیوبندیه بر بازسازی و تقویت هویت دینی مسلمانان از طریق ارائه آموزش های اسلامی متمرکز شدند. سوال اصلی پژوهش حاضر این است که سیر تحولی نظام آموزشی مدرسه دیوبندیه چه تاثیری بر پویایی فرهنگی این نهاد علمی داشته است؟ دستاوردهای این پژوهش بر اساس روش تاریخی و تحلیل داده ها استوار است. مسلمانان هند به دلیل سیاست های استمعاری بریتانیا با مشکلات فراوانی رو به رو شدند، بنابراین بنیان گذاران این مدرسه در طراحی نظام آموزشی به دنبال ایجاد تحولی عمیق در باورهای عقیدتی و سیاسی مسلمانان بودند. آنها آموزش افراد تحصیل کرده را به عنوان راه حل مناسب برای مقابله با چالش های موجود در جامعه استعمار زده خود در نظر گرفتند. سیر تحولی دیوبندیه، شرایط تاریخی، نیازهای جامعه مسلمانان و تاثیرات استعمار بریتانیا، این مدرسه را از یک نهاد محلی به مرکزی مهم و بین المللی در عرصه های فکری و آموزشی تبدیل کرد.

کلیدواژه ها:

شبه قاره هند ، سیر تحولی دیوبندیه ، نظام آموزشی ، استعمار بریتانیا