مکانیزم تعدیل مرزی کربن اتحادیه اروپا در ترازوی حقوق بین الملل: تعارض ها و راهبردهای کشورهای در حال توسعه

مکانیزم تعدیل مرزی کربن (سی بم) اتحادیه اروپا، به عنوان یکی از سیاست های نوین در هم افزایی اهداف اقلیمی و تجاری، در دسامبر ۲۰۲۳ به تصویب رسید و از آن زمان تاکنون با انتقادات گسترده ای مواجه بوده است. این مقاله با روش توصیفی و تحلیلی و بررسی تطبیقی سی بم از دو منظر تعهدات تجاری بین المللی و تعهدات اقلیمی، به تحلیل چالش های حقوقی این مکانیزم می پردازد. این مقاله ضمن بررسی رویه مرجع استیناف سازمان تجارت جهانی، تضاد احتمالی سی بم با اصول بنیادین تجارت جهانی از جمله منع تبعیض و رفتار ملی را بررسی و نشان می دهد که اجرای آن می تواند کشورهای فاقد زیرساخت های مناسب قیمت گذاری کربن را در موقعیت نابرابر تجاری قرار داده و اختلافات بسیاری را رقم بزند. همچنین این مکانیزم از منظر تعهدات اقلیمی و اصل «مسئولیت مشترک اما متفاوت» در نظام حقوقی موافقت نامه پاریس تحلیل شده و تاثیرات آن بر کشورهای در حال توسعه تشریح شده است. مقاله در پایان، راهکارهایی از جمله توسعه زیرساخت های داخلی، تقویت ظرفیت های گزارش دهی و مشارکت در مذاکرات بین المللی را برای کاهش اثرات منفی سی بم و دستیابی به یک نظام قیمت گذاری کربن جهانی پیشنهاد می دهد. این پژوهش به دنبال ایجاد تعادل بین الزامات زیست محیطی و توسعه پایدار در بستر تجارت جهانی است.

کلیدواژه ها:

مکانیزم تعدیل مرزی کربن اروپا ، نشت کربن ، تعهدات اقلیمی ، آثار فراسرزمینی مقررات ، سازمان تجارت جهانی