<span dir="RTL" lang="AR-SA">شناسایی و اولویت بندی عوامل کلیدی در انتخاب مسکن با استفاده از تکنیک میک مک: نمونه موردی شهر زابل

مسکن به عنوان یکی از محوری ترین عناصر کیفیت زندگی شهری، تاثیری عمیق بر پایداری اجتماعی و کالبدی محلات و میزان رضایتمندی ساکنان دارد. در شهرهای مرزی و حساس مانند زابل، انتخاب محل سکونت متاثر از نیروهای متعددی است که شناخت ساختاری آن ها برای پیش بینی تحولات آینده و مدیریت بهینه بازار مسکن ضرورتی انکارناپذیر محسوب می شود. هدف از این پژوهش، تحلیل ساختاری پیشران های موثر بر انتخاب مسکن و ارزیابی کیفیت زندگی در محله های شهر زابل با رویکرد آینده پژوهی است. با توجه به پیچیدگی های حاکم بر بازارهای سکونتی در مناطق مرزی، شناسایی متغیرهای راهبردی برای بهبود زیست پذیری محلات امری ضروری است. این تحقیق از نظر هدف، کاربردی و از نظر ماهیت، توصیفی-تحلیلی است. جهت شناسایی روابط متقابل بین ۱۶ شاخص کلیدی در ابعاد اقتصادی، کالبدی، اجتماعی و خدماتی، از تکنیک تحلیل ساختاری بهره گرفته شد. داده ها از طریق پرسشنامه ماتریسی و با نظرسنجی از ۳۰ نفر از خبرگان حوزه برنامه ریزی شهری گردآوری شده و با استفاده از نرم افزار MICMAC مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. نتایج حاصل از تحلیل ماتریس اثرات متقابل نشان داد که سیستم از پایداری متوسطی برخوردار است. متغیرهایی نظیر «امنیت عمومی و اجتماعی محله» (Var۰۷) و «دسترسی به مراکز آموزشی» (Var۰۵) به عنوان پیشران های اصلی و متغیرهای راهبردی شناسایی شدند که بیشترین میزان تاثیرگذاری را بر کل سیستم دارند. در مقابل، «مطلوبیت نهایی سکونت» (Var۰۴) بیشترین تاثیرپذیری را داشته و به عنوان خروجی و هدف نهایی سیستم عمل می کند. همچنین تحلیل روابط غیرمستقیم، نقش کلیدی متغیرهای پیوندی را در پویایی های آینده مسکن زابل آشکار ساخت. یافته های پژوهش تاکید می کند که برای ارتقای کیفیت سکونت و هدایت بازار مسکن در زابل، مدیریت شهری باید بر تقویت شاخص های پیشران متمرکز شود؛ زیرا هرگونه تغییر در این متغیرها، منجر به تغییرات زنجیره ای و مثبت در سایر ابعاد کیفیت زندگی و رضایت مندی شهروندان در افق آینده خواهد شد.

کلیدواژه ها:

آینده پژوهی ، انتخاب مسکن ، تحلیل ساختاری ، نرم افزار MICMAC ، شهر زابل