<span lang="FA">اولویت بندی ابعاد حکمرانی فضایی هوشمند در زمینه ایران با تاکید مفهومی بر آزمایشگاه ملی جغرافیا: رویکرد ترکیبی فازی دلفی <span dir="LTR">DEMATEL–DANP <span lang="FA">با الهام از تجربه <span dir="LTR">OECD
محل انتشار: مجله آمایش سرزمین، دوره: 18، شماره: 1
سال انتشار: 1405
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 25
فایل این مقاله در 26 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد
- صدور گواهی نمایه سازی
- من نویسنده این مقاله هستم
استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:
شناسه ملی سند علمی:
JR_JTCP-18-1_009
تاریخ نمایه سازی: 18 مهر 1405
چکیده مقاله:
تحولات شتابان در حوزه داده های ژئواسپشیال، هوش مصنوعی مکانی (GeoAI)، و فناوری های دیجیتال الگوهای سنتی حکمرانی را با چالش مواجه کرده و ضرورت گذار به حکمرانی فضایی هوشمند را برجسته ساخته است. پژوهش حاضر با هدف پالایش، زمینه مند کردن، و اولویت بندی ابعاد کلان حکمرانی فضایی هوشمند در زمینه ایران و تبیین جایگاه مفهومی آزمایشگاه ملی جغرافیا به عنوان یک سازکار واسط بالقوه میان داده و تحلیل و سیاست گذاری انجام شد. پژوهش از نظر هدف کاربردی توسعه ای و از حیث روش آمیخته اکتشافی متوالی است. در مرحله نخست، با استفاده از مرور هدفمند پیشینه، اسناد OECD و UN-GGIM، و سایر چارچوب های مرتبط ۶۲ شاخص اولیه در قالب ۱۰ بعد شناسایی شد. این مجموعه بر اساس سه معیار زمینه ای شامل سازگاری نهادی، سازگاری حقوقی حکمرانی، سازگاری داده ای زیرساختی بازبینی و سپس با استفاده از روش فازی دلفی و مشارکت ۲۵ خبره پالایش شد. حاصل این فرایند تثبیت ۵۰ شاخص در قالب همان ۱۰ بعد بود. در ادامه، روابط علی معلولی و اهمیت نسبی ۱۰ بعد اصلی با استفاده از DEMATEL و DANP بررسی شد. نتایج DEMATEL نشان داد «حکمرانی و رهبری راهبردی» مهم ترین عامل علی و «اثربخشی و پیامدهای حکمرانی فضایی» مهم ترین متغیر پیامدی سیستم است؛ درحالی که «سازکار هماهنگی و یکپارچه سازی ژئواسپشیال» بیشترین تعامل شبکه ای را با سایر ابعاد دارد. نتایج DANP نیز نشان داد که این بعد با وزن ۰٫۱۷۶ در رتبه نخست و پس از آن «حکمرانی و رهبری راهبردی» با وزن ۰٫۱۶۴ و «حکمرانی داده و چارچوب های حقوقی» با وزن ۰٫۱۳۸ قرار دارند. در این پژوهش، DANP در سطح ۱۰ بعد اصلی اجرا شد و برای ۵۰ شاخص فرعی وزن شبکه ای مستقل محاسبه نشد. تحلیل حساسیت سناریویی نیز نشان داد که در دامنه تغییرات مفروض رتبه سه بعد نخست حفظ می شود. با توجه به قضاوت محور بودن داده ها و نبود اعتبارسنجی بیرونی در یک بستر اجرایی واقعی، یافته های پژوهش به عنوان یک چارچوب مفهومی و اولویت بندی شده ایران محور تفسیر می شوند و نه به عنوان الگوی اجرایی، سازمانی، یا حقوقی نهایی برای آزمایشگاه ملی جغرافیا. نتایج نشان می دهد که تحقق حکمرانی فضایی هوشمند در ایران بیش از آنکه مسئله ای صرفا فناورانه باشد به هماهنگی نهادی، رهبری راهبردی، و حکمرانی داده وابسته است.
کلیدواژه ها:
نویسندگان
محمد سجاد نوروزی
گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران
مجید فخری
گروه مدیریت راهبردی پدافند غیر عامل، دانشگاه فرماندهی و ستاد آجا، تهران، ایران
مراجع و منابع این مقاله:
لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
