قاعده طلایی اخلاق در قرآن و مکتب اهل بیت (ع)؛ تحلیل سندی دلالی و گستره شمول

با تحلیل برخی آیات و روایات صحیح می توان دریافت که در مکتب اهل بیت:، قانون طلایی اخلاق به عنوان یک قاعده عام در روابط اجتماعی معرفی شده است. بر اساس این قاعده، انسان باید آنچه را برای خود می پسندد، برای دیگران نیز بپسندد. در تحقیق حاضر بررسی شده که برای اثبات این قاعده بر مبنای منابع روایی خصوصا روایات شیعی، چه ادله ای قابل تمسک هستند؛ همچنین بر مبنای این ادله، محدوده دلالت قاعده طلایی اخلاق چیست و مدلول این قاعده چه ویژگی هایی دارد؟ این تحقیق با روش اجتهادی بر مبنای منهج مکتب اهل بیت: انجام شده و در آن، ضمن شناسایی ادله مرتبط با قاعده طلایی اخلاق، این ادله از منظر سندی و دلالی تحلیل شده اند. طبق نتایج این تحلیل ها، برخی آیات و روایات معتبر بر مضمونی شبیه به قاعده طلایی اخلاق دلالت دارند و همین قاعده طلایی اخلاق، معیاری جامع برای رعایت حقایقی نفس الامری به شمار می آید و عنوانی مشیر به قواعد جزئی متعدد نیست. درعین حال، این قاعده فقط به مواجهه با شیعیان یا مسلمانان محدود نمی شود و نسبت به تمام انسان ها شمول دارد. همچنین قاعده یادشده علاوه بر بعد قلبی، شامل بعد رفتاری انسان ها نیز می شود و به همین خاطر است که این قاعده در برخی موارد بر وجوب و در برخی موارد بر استحباب و رجحان دلالت دارد.

کلیدواژه ها:

'مکتب اهل بیت (ع)' ، ' اخلاق' ، ' قاعده طلایی اخلاق' ، ' اجتهاد شیعی' ، ' اخلاق وحیانی'