مطالعه تطبیقی موتیف های محتوایی سیمین بهبهانی و گولتن آکین

ادبیات معاصر ایران و ترکیه، به ویژه در شعر زنان، بستر مهمی برای بازنمایی مفاهیم رنج، امید، مقاومت و مواجهه با ساختارهای سلطه به شمارمی آید. در این میان، شعر سیمین بهبهانی و گولتن آکین، به عنوان دو شاعر زن برجسته از دو فرهنگ متفاوت، نمونه ای شاخص از پیوند تجربه های زیسته با واقعیت های اجتماعی و سیاسی است. بررسی تطبیقی آثار این دو شاعر نشان می دهد که موتیف ها به معنای عناصر تکرارشونده و معنازا نقشی اساسی در شکل دادن به جهان شعری آنان دارند. این پژوهش با روش کیفی و تحلیل محتوای تطبیقی، به بررسی نحوه بازنمایی موتیف های اجتماعی در شعر این دو پرداخته و مولفه های مشترکی همچون موتیف فقر، رنج زنانه، نابرابری، خشونت ساختاری، جنگ، وطن، ناامیدی، حسرت و مقاومت را مورد واکاوی قرارمی دهد. پژوهش نشان می دهد که بهبهانی با بهره گیری از لحن عاطفی، زبان استعاری، تصویرسازی حسی، فقر را در قالب فقر شهری، خانوادگی و زنانه بازنمایی می کند و آن را از سطح اقتصادی به تجربه ای اخلاقی، عاطفی و جنسیتی تبدیل می سازد. رنج زنان در شعر او غالبا با استعاره های حسی، اشیای خانگی، بدن و رابطه های عاطفی گره می خورد. در مقابل، آکین با زبانی مستند، واقع گرا و انتقادی، فقر را پدیده ای ساختاری، تاریخی و سیاسی می بیند که با تبعیض قومی، مهاجرت اجباری، خشونت حکومتی، نابرابری نژادی و بحران های زیست محیطی درهم تنیده است. رنج زنانه در شعر او تجربه ای جمعی و تاریخی تلقی می شود. نتایج این پژوهش نشان می دهد که موتیف ها در شعر هر دو شاعر نقش راهبردی دارند و با سازمان دهی معنا، مخاطب را به سوی هسته اندیشگانی شعر هدایت می کنند.

کلیدواژه ها:

موتیف ، موتیف محتوایی ، درد و رنج ، سیمین بهبهانی ، گولتن آکین