بررسی تطبیقی شهرگریزی در اشعار «سهراب سپهری» و «بلند الحیدری»

شهرگریزی از بن مایه های رایج ادبیات معاصر است که بازتابی از نارضایتی شاعر از زندگی شهری و تمایل به بازگشت به طبیعت یا زادگاه بدوی اوست. این گرایش در شعر بسیاری از شاعران معاصر فارسی و عرب زبان مشهود است. در این پژوهش، به بررسی تطبیقی مولفه های شهرگریزی در اشعار «سهراب سپهری»، شاعر برجسته معاصر، و «بلند الحیدری»، شاعر نوگرای عرب زبان پرداخته شده است. سهراب سپهری، با رویکردی عرفانی و طبیعت گرایانه، شهر را نماد بی هویتی انسان مدرن دانسته و با تکیه بر عناصر طبیعت، به دنبال رهایی از قیود تمدن شهری و بازگشت به سادگی و بی پیرایگی روستا و طبیعت است. در مقابل، «بلند الحیدری» نیز با نگاهی انتقادی و فلسفی، شهر را بستری برای سرگشتگی و بیگانگی انسان معاصر معرفی کرده است. علی رغم اینکه الحیدری، زاده و بالیده محیط شهری است اما شهرگریزی از بن مایه های حیاتی سروده های اوست. وی در بیشینه اشعارش، منتهای انزجار خود از ساختار صنعتی شهر و مدنیت را بازنمایی می کند و اجتناب از شهر را نوعی وارستگی و بازگشت به طبیعت بی آلایش انسانی می داند. در جستار پیش رو، با بهره گیری از روش تحلیل تطبیقی، مضامین مشترک شهرگریزی در اشعار این دو شاعر بررسی شده و شباهت ها و تفاوت های رویکرد آن ها در بازنمایی این‎مفهوم، تحلیل گردیده است. نتایج نشان می دهد باوجود اینکه هر دو شاعر از زندگی شهری ابراز نارضایتی می کنند، اما در بازتاب این پدیده گاها تفاوت های بیانی نیز دارند. سپهری با زبانی لطیف و عرفانی، و الحیدری با زبانی انتقادی و فلسفی، این مفهوم را در اشعار خود منعکس کرده اند.

کلیدواژه ها:

شهرگریزی ، سهراب سپهری ، بلند الحیدری ، ادبیات تطبیقی ، نقد اجتماعی