بررسی تطبیقی سروده «به سه رهاتی قه لای روخاو» میرزا احمد داواشی و قصیده «ایوان مداین» خاقانی با تکیه بر مکتب ادبیات تطبیقی فرانسه

خاقانی به سبب کلام فاخر و تصاویر عالی در کلامش همواره مورد توجه سرایندگان بعد از خود قرار گرفته است و به وضوح بر آن ها تاثیر نهاده است. میرزا احمد داواشی شاعر کهن سرای زبان و ادبیات کردی، یکی از شاعران کردزبان است که تحت تاثیر کلام خاقانی قرار داشته است. او در سروده «به سه رهاتی قه لای روخاو» خود به قصیده ایوان مداین خاقانی نظر داشته است و خواننده با خواندن این دو سروده می تواند شباهت ها وتفاوت های این دو سروده و تاثیرپذیری داواشی از خاقانی را در یابد و این امر امکان بررسی تطبیقی این دو اثر را فراهم می کند. خاقانی با دیدن خرابه های طاق کسرا ضمن یادآوری گذشته با عظمت ایران، مخاطبانش را اندرز می دهد و بی وفایی دنیا را به آن ها گوشزد می کند. میرزا احمد داواشی نیز با قلعه ای ویران به گفت و گو می پردازد و از راز ویرانی و شکوه از دست رفته آن پرده برمی دارد؛ او نیز بدین شیوه مخاطبان خود را اندرز می دهد و آن ها را از دنیا برحذر می دارد. در این جستار با تکیه بر شیوه ادبیات تطبیقی مکتب فرانسه که بر تاثیر و تاثر آثار ادبی تاکید دارد، به بررسی تطبیقی قصیده «ایوان مداین خاقانی» و «به سه رهاتی قه لای روخاو» داواشی پرداخته ایم. یافته های پژوهش نشان می دهد هر دو سروده به تبعیت از یک سنت ادبی –خطاب قرار دادن پدیده های بی جان- به بیان اندرز، شکوه از دنیا، وصف و... پرداخته اند و بن مایه ملی گرایی نیز در آنها دیده می شود.

کلیدواژه ها:

ادبیات تطبیقی ، ادبیات کردی ، مکتب فرانسه ، میرزا احمد داواشی ، خاقانی