تاثیر مایکوریزا و فسفر بر خصوصیات فیزیولوژیکی لوبیا چشم بلبلی – ذرت در سیستم کشت مخلوط

چکیدهسابقه و هدف: استفاده از کودهای زیستی، مانند قارچ های مایکوریزای آربوسکولار (AMF)، در سیستم های کشت مخلوط به عنوان یک رویکرد نوآورانه و پایدار برای افزایش رشد محصول و ترویج تولید پایدار ظاهر شده است. این تحقیق به منظور بررسی کود زیستی مایکوریزا و کود معدنی فسفر روی برخی صفات فیزیولوژیکی لوبیا چشم بلبلی (Vigna unguiculata) و ذرت (Zea mays) در سیستم کشت مخلوط به روش جایگزینی انجام شد.مواد و روش ها: آزمایش در دو مکان (مزارع تحقیقاتی دانشگاه صنعتی شاهرود واقع در دانشکده کشاورزی و مزرعه تحقیقاتی طرود ) به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار انجام شد. تیمارهای آزمایش شامل آرایش مختلف کشت ( کشت خالص لوبیا چشم بلبلی، ۷۵ درصد لوبیا چشم بلبلی+ ۲۵ درصد ذرت، ۵۰ درصد لوبیا چشم بلبلی+۵۰ درصد ذرت، ۲۵ درصد لوبیا چشم بلبلی+ ۷۵ درصد ذرت و کشت خالص ذرت) به عنوان فاکتور اول و تیمار فسفر در سه سطح (صفر، ۵۰ و ۱۰۰ کیلوگرم در هکتار) به عنوان فاکتور دوم و مایکوریزا در دو سطح (مصرف و عدم مصرف) به عنوان فاکتور سوم در نظر گرفته شد. یافته ها: نتایج نشان داد که بیشترین میزان عملکرد دانه در گیاه لوبیا چشم بلبلی ( ۹۵/۱۳ تن در هکتار ) و ذرت ( ۲/۶ تن در هکتار) در تیمار استفاده از کود زیستی مایکوریزا و کود فسفر ۵۰ کیلو گرم در هکتار در مزرعه شاهرود مشاهده شد. بیشترین میزان پروتئین با میانگین ۴/۲۵ درصد در گیاه لوبیا چشم بلبلی با استفاده از تلقیح مایکوریزا، ۵۰ کیلوگرم در هکتار فسفر و کشت ۱۰۰ درصد لوبیا در مزرعه شاهرود به دست آمد. تمام اثرات فردی تیمارها بر محتوای رنگدانه در لوبیا چشم بلبلی تاثیر معنی داری داشت. بیشترین میزان کلروفیل در لوبیا چشم بلبلی (۸۸/۲ میلی گرم در گرم) و ذرت (۳/۸ میلی گرم در گرم) در آرایش کشت ۵۰ درصد با استفاده از فسفر ۵۰ کیلوگرم در هکتار مشاهده گردید. بیشترین میزان کاروتنوئید در لوبیا چشم بلبلی (۵۶/۳ میلی گرم در گرم) و ذرت (۰۲/۴ میلی گرم در گرم) در نسبت کشت ۵۰ درصد لوبیا - ذرت همراه با کاربرد ۵۰ کیلوگرم در هکتار فسفر و استفاده از مایکوریزا در منطقه طرود مشاهده شد. بالاترین شاخص سطح برگ در هر دو گیاه در آرایش کشت ۵۰ درصد در مقایسه با کشت خالص حدود ۲۷ درصد افزایش یافت. بالاترین نسبت برابری زمین با میانگین۷۲/۱، در تیمار آرایش کشت ۷۵% ذرت و ۲۵% لوبیا با کاربرد کود فسفر۵۰ کیلوگرم در هکتار و استفاده از قارچ مایکوریزا به دست آمد.نتیجه گیری: با توجه به نتایج حاصل از این تحقیق، سیستم کشت مخلوط با استفاده از کود فسفر و مایکوریزا روی صفات فیزیولوژیکی لوبیا و ذرت تاثیر مثبت داشته است و می تواند به عنوان یک الگوی کشت برای بهره برداران بخش کشاورزی قابل توصیه باشد.

کلیدواژه ها:

کشت مخلوط ، کود زیستی ، عملکرد ، کلونیزاسیون