بررسی سیر تحول در نکات تفسیری آیه «ولآمرنهم فلیغیرن خلق الله»

تصریح شیطان به تلاش برای دست کاری در «خلقت الهی» که در آیه ۱۱۹ سوره نساء بدان اشاره شده، مفسران اعصار مختلف را به تامل در چیستی و مصادیق این تغییر واداشته است. پژوهش حاضر درصدد پاسخ به سوال از چگونگی مواجهه مفسران دوره های مختلف با مفهوم «تغییر خلقت الهی» و عوامل موثر بر رویکرد آنان است. بدین ترتیب با این پیش فرض که رویکردهای تفسیری متاثر از بسترهای تاریخی، اجتماعی و معرفتی عصر خود هستند تحولات تاریخی و دیدگاه های مفسران درباره تغییر خلقت به موازات هم مورد مطالعه قرار گرفت. روش تحقیق به صورت توصیفی _ تحلیلی و مبتنی بر مطالعات کتابخانه ای است که نزدیک به ۷۰ کتاب تفسیری را از قرن اول تا عصر حاضر مورد بررسی قرار داده است. تحلیل داده ها نشان می دهد تحولات سیاسی، فرهنگی، اجتماعی و پیشرفت های علمی ارتباط مستقیمی با گسترش دامنه ی مصادیق «تغییر خلقت» در تفاسیر دارند و هر چه تفاسیر به زمان معاصر نزدیک تر شده اند مصادیق و معیارهای کلی و جامع بیشتری مورد اشاره قرار گرفته اند، بدین ترتیب امروزه بسیاری از ناهنجاری های فرهنگی، رواج سبک زندگی غربی، استفاده نادرست از پیشرفت های علمی، انحراف های اخلاقی، جراحی های غیرمعمول، تغییرات رفتاری و ظاهری مغایر با هدف زندگی و نظام خلقت و ... که برخی اندیشمندان از آنها با عبارت جاهلیت مدرن تعبیر می کنند مورد اشاره مفسران معاصر قرار گرفته اند. همین رویکرد آیه مذکور را در موقعیتی ممتاز برای پاسخگویی به مسائل جدید جامعه بشری قرار داده است.

کلیدواژه ها:

تغییر خلقت ، آیه ۱۱۹ نساء ، تعادل خلقت ، جاهلیت مدرن