<span lang="FA">قراردادهای هوشمند و مسئولیت مدنی ناشی از اجرای خودکار تعهدات در چارچوب فقه امامیه و حقوق ایران

زمینه و هدف: رشد سریع فناوری بلاک چین و ظهور قراردادهای هوشمند، چالش ها و فرصت های عمیقی را برای نظام های حقوقی در سراسر جهان ایجاد کرده است. برخلاف قراردادهای سنتی، قراردادهای هوشمند از طریق الگوریتم های خوداجرا عمل می کنند و مداخله انسانی را به حداقل می رسانند، در حالی که پرسش های پیچیده ای را درباره اعتبار، اجرا و مسئولیت ایجاد می نمایند. این مقاله به بررسی مسئولیت مدنی ناشی از اجرای خودکار تعهدات در قراردادهای هوشمند می پردازد، با تمرکز ویژه بر چارچوب فقه امامیه و حقوق ایران. مواد و روش ­ها: این تحقیق از نوع نظری بوده روش تحقیق به صورت توصیفی-تحلیلی میباشد. ملاحظات اخلاقی: در تمام مراحل نگارش پژوهش حاضر، ضمن رعایت اصالت متون، صداقت و امانت­داری رعایت شده است. یافته­ ها: با بهره گیری از اصول بنیادین فقه اسلامی همچون قاعده «لاضرر»، «تسبیب»، «اتلاف» و «ضمان ید»، مقاله نشان می دهد که چگونه فقه کلاسیک می تواند سازوکارهای انعطاف پذیری برای توزیع مسئولیت در بسترهای فناورانه نوین ارائه دهد. نتیجه: تحلیل تطبیقی با نظام های حقوقی غربی نیز شباهت ها و تفاوت ها در نحوه مواجهه با مسئولیت در معاملات الگوریتمی را آشکار می سازد. در نهایت، مقاله پیشنهادهایی برای اصلاح قانون گذاری و رویه قضایی در ایران ارائه می دهد و بر ضرورت مقررات تخصصی و اجتهاد پویا برای تضمین عدالت و پیش بینی پذیری در حکمرانی قراردادهای هوشمند تاکید می کند.

کلیدواژه ها:

قراردادهای هوشمند ، مسئولیت مدنی ، اجرای خودکار تعهدات ، فقه امامیه ، بلاک چین