تحلیل تطبیقی بازنمایی دیو در نگارگری تیموری و صفوی با ئونی در هنر ژاپن (دوره موروماچی و اوایل ادو)

در اساطیر ایران و ژاپن، موجوداتی فراطبیعی با ویژگی های مشترک و تفاوت های فرهنگی بارز حضور دارند که بازتاب آن ها در هنر تصویری این دو سرزمین به وضوح مشاهده می شود. این پژوهش با رویکرد تطبیقی و با بهره گیری از نشانه شناسی رولان بارت، به تحلیل دیو در نگارگری دوره تیموری و صفوی و ئونی در هنر ژاپنی می پردازد. هدف اصلی بررسی شباهت ها و تفاوت های این دو موجود اسطوره ای از منظر بصری و معنایی است. در منابع ایرانی، دیوها به عنوان نیروهای اهریمنی و تهدیدکننده نظم اجتماعی تصویر شده اند، در حالی که ئونی ها در فرهنگ ژاپنی طیفی از ارواح خبیث تا نگهبانان آیینی را شامل می شوند. از نظر بصری، شباهت هایی مانند اندام قدرتمند، شاخ و دندان های نیش وجود دارد، اما رنگ آمیزی متنوع و برخی ویژگی های انسانی بیشتر در تصویر ئونی ها مشاهده می شود. از منظر معنایی نیز، هر دو تجسمی از مفاهیم شر، آشوب و هراس جمعی هستند، هرچند در بستر فرهنگی خود معانی متفاوتی یافته اند. تحلیل آثار مکتوب، نگارگری ها و مجسمه ها نشان می دهد که بازنمایی این موجودات علاوه بر بازتاب باورهای فرهنگی و دینی، بیانگر نگرش های اخلاقی و اجتماعی نیز هست. یافته ها حاکی است که بررسی تطبیقی این نمادها می تواند درک عمیق تری از چگونگی بازنمایی مفاهیم خیر و شر در دو سنت تصویری و تفاوت های فرهنگی آن ها فراهم آورد و اهمیت مطالعه تطبیقی در تحلیل هنرهای تصویری دو فرهنگ را برجسته سازد.

کلیدواژه ها:

دیو ایرانی ، ئونی ژاپنی ، نشانه شناسی ، تطبیق هنری ، نگارگری ایرانی