طراحی الگوی تعالی گرای مدیریت تعارض در تعاملات اجتماعی بر پایه قرآن کریم ETCM؛ نقدی بر مبانی نظری مدل توماس-کیلمن

مدیریت تعارض از ارکان کلیدی روان شناسی اجتماعی و سازمانی است، اما مدل های کلاسیک نظیر توماس-کیلمن (TKI) به دلیل ابتنا بر عقلانیت ابزاری، انسان را صرفا فاعلی محاسبه گر نفع و ضرر تصور کرده و از تبیین ابعاد تعالی گرایانه ناتوان اند. پژوهش حاضر با هدف نقد مبانی مدلTKI و طراحی الگوی تعالی گرای مدیریت تعارض (ETCM) بر پایه قرآن کریم، از روش تحلیل محتوای کیفی قیاسی- استقرایی بهره جسته است. یافته ها نشان می دهد که در نظام معرفتی وحی، تعارض نه یک بن بست رفتاری، بلکه بستری برای «ابتلاء» و ارتقای وجودی است. الگوی طراحی شده ETCMدر قالب ۱۲ سطح استراتژیک و ۴ محور اصلی انتظام یافته است: ۱. مهندسی ادراک: بر پایه تبیین، فرقان و حفظ حریم جهت صیانت از زیرساخت های ذهنی؛ ۲. انضباط هیجانی: مدیریت تکانه های آنی از طریق کظم غیظ، اصطبار و انصات؛ ۳. ترمیم روابط: بازسازی پیوندها با بهره گیری از قول لین، نصح و صفح جمیل؛ ۴.کنشگری تعالی گرا: رسیدن به قله ولایت و احسان از طریق ستر عیوب و دفع به احسن. نتایج تطبیقی نشان می دهد که برخلاف مدل های مادی که غایتشان حل مقطعی مسئله است، الگوی ETCM با گذار از منطق برد-برد به منطق ایثار و فضل، تعارض را به محرک رشد شخصیت و تبدیل دشمنی به «ولایت و احسان» مبدل می سازد.

کلیدواژه ها:

TKI ، مدل توماس-کیلمن ETCMقرآن کریم ، الگوی تعالی گرای مدیریت تعارض