بررسی و اعتباریابی مدل تشخیص فرصت کارآفرینانه مبتنی بر بریکولاژ در مدیریت پسماندهای صنعتی در اکوسیستم های خشک

مدیریت پسماندهای صنعتی یکی از مهم ترین چالش های توسعه پایدار است به ویژه در اکوسیستم های خشک، به دلیل محدودیت منابع، کمبود آب و حساسیت های محیط زیستی، نیازمند رویکردهای نوآورانه برای احیای منابع موجود و خلق فرصت های کارآفرینانه است. پژوهش حاضر با هدف بررسی و اعتباریابی مدل تشخیص فرصت کارآفرینانه مبتنی بر بریکولاژ در احیای منابع موجود (بهره برداری مجدد و ارزش آفرینی از پسماندهای صنعتی) در مدیریت پسماندهای صنعتی در اکوسیستم های خشک انجام شد. این پژوهش در چهار گام انجام شد. در گام نخست، مولفه های موثر بر تشخیص فرصت با استفاده از تحلیل محتوای کیفی ادبیات و مصاحبه با خبرگان استخراج شد. در گام دوم، مولفه ها با بهره گیری از تکنیک دلفی فازی اعتبارسنجی شدند. در گام سوم، نوع و شدت روابط میان مولفه ها با استفاده از نگاشت شناختی فازی تحلیل گردید و در گام چهارم، مدل پیشنهادی با تحلیل شبکه های اجتماعی بررسی و اعتبارسنجی شد. یافته ها نشان داد ۱۵ مولفه شامل محیطی، فردی کارآفرینانه، سازمانی و منابع، فناورانه و نوآوری، نهادی و اکوسیستمی، محرک های بریکولاژ، فرهنگی- اجتماعی، لجستیکی و عملیاتی، اقتصادی- مالی، اکولوژیکی و پایداری، سیاسی- استراتژیک، فناوری های نوظهور، روان شناختی و رفتاری، امنیتی و ریسک های ویژه و آینده نگرانه بر تشخیص فرصت اثرگذارند. نتایج تحلیل نگاشت شناختی فازی و تحلیل شبکه های اجتماعی نشان داد مولفه های محرک های بریکولاژ، محیطی و فردی کارآفرینانه بیشترین مرکزیت و تاثیرگذاری را در ساختار مدل دارند. نتایج این پژوهش بیانگر آن است که مولفه بریکولاژ کارآفرینانه با تکیه بر بازترکیب خلاقانه منابع موجود، محدودیت منابع را به فرصت تبدیل کرده و می تواند زمینه ساز توسعه اقتصاد چرخشی، افزایش بهره وری منابع و بهبود مدیریت پسماندهای صنعتی در این مناطق باشد. مدل پیشنهاد شده می تواند مبنایی برای تصمیم گیری مدیران صنایع و سیاست گذاران، به ویژه در صنایع مستقر در اکوسیستم های خشک، در طراحی راهبردهای نوآورانه مدیریت پسماندهای صنعتی قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

اقتصاد چرخشی ، احیای منابع ، مدیریت پایدار منابع ، نگاشت شناختی فازی. اکوسیستم خشک