ترسیب کربن در توده زنده و خاک گونه های درمنه و کما، مراتع شهرستان فردوس، خراسان جنوبی

ترسیب کربن به مفهوم رسوب دهی یا جامدسازی کربن است که در این فرآیند، کربن اتمسفری طی عمل فتوسنتز بهصورت کربن آلی در پوشش گیاهی و خاک، تجمع داده شده و از غلظت اتمسفری آن کاسته می شود. هدف تحقیق حاضر تعیین میزان ترسیب کربن اندام هوایی و خاک در دو گونه درمنه (Artemisia kopedaghensis) و کما (Ferula ovina) زیست بوم های مرتعی شهرستان فردوس، استان خراسان جنوبی بود. برای اندازه گیری شاخص های پوشش گیاهی، تاج پوشش و تراکم، از ۱۰ پلات دو در دو مترمربع در سه ترانسکت ۵۰ متری و با ۱۰ تکرار برای هرگونه گیاهی استفاده شد. نمونههای خاک نیز از عمق ۳۰ سانتی متری و با پنج تکرار برای هر تیمار برداشت شد. برای پوشش گیاهی، درصدکربن آلی با روش احتراق در کوره الکتریکی تعیین و برای نمونه های خاک، از روش استاندارد والکی بلک استفاده شد. درصد ماده آلی و ضریب تبدیل ترسیب نیز با روابط تجربی محاسبه گردید. برای آنالیز داده ها از نرمSPSS۲۳ استفاده شد که نتایج نشان داد تراکم گونه درمنه و کما به ترتیب ۱/۵۵ و ۰/۳۲ پایه در هر مترمربع در منطقه است. درصد متوسط ماده آلی و درصد متوسط کربن آلی اندام هوایی گونه درمنه به ترتیب ۶۵/۷۷، ۳۸/۷۹ و درصد متوسط ماده آلی و کربنآلی اندام زمینی (ریشه) گونه درمنه ۷۰/۴ و ۸/۱۲ برآورد شد. همچنین درصد متوسط ماده آلی و کربن آلی اندام هوایی گونه کما به ترتیب ۲۴/۸۴، ۱۸/۷ و درصد متوسط ماده آلی و کربنآلی اندام زمینی (ریشه) گونه کما ۷۱/۴ و ۹/۵ برآورد شد. بین مقدار متوسط ترسیب کربن اندام هوایی و زمینی گونه درمنه و بین مقدار ترسیب کربن اندام هوایی گونه درمنه و اندام هوایی گونه کما در سطح یک درصد اختلاف معناداری وجود داشت. همچنین مقدار ترسیب کربن اندام های زمینی درمنه و کما در سطح یک درصد اختلاف معناداری داشتند. اما بین مقدار ترسیب کربن خاک زیرپوشش و فضای باز گونه ها و همچنین خاک زیرپوشش دو گونه اختلاف معناداری مشاهده نشد.

کلیدواژه ها:

اندام هوایی ، تغییر اقلیم ، ترسیب کربن ، درمنه ، کما