تحلیل انتقادی دیدگاه سرل در باب تبیین عقلانی عمل؛ تطبیقی با رهیافت علی دیویدسن

در باب تبیین عمل، دو رویکرد کلی دیده می شود: تبیین علی و تبیین غیرعلی. جان سرل باوجود اتخاذ رویکردی که در پاره ای جهات با دیدگاه علی دیویدسن مشابهت دارد، از آن فراتر می رود و عناصر بدیعی، نظیر علیت التفاتی و خودارجاعی علی را در مسئله وارد می سازد. از سوی دیگر، او تا حدودی تحت تاثیر رهیافت غیرعلی ویتگنشتاینی قرار دارد؛ اما با تحلیل اعمال در سطح پایه، الگویی جامع تر در تبیین عمل ارائه کرده است. این مقاله با رویکردی تحلیلی - انتقادی، به بررسی دیدگاه سرل در باب تبیین عقلانی عمل می پردازد و با تعیین جایگاه او در مقایسه با رویکردهای ذکرشده، چالش های پیش روی آن را واکاوی می کند. یافته های پژوهش نشان می دهد که ازنظر سرل، تبیین عقلانی عمل بر دو رکن محرک و باور استوار است. این دو رکن، رابطه ای علی، اما نه از نوع رابطه علی ضروری، با عمل دارند. او محرک ها را به سه نوع امور واقع، حالات التفاتی و واقعیات نهادی تقسیم می کند. ازنظر او، هریک از این سه مورد می توانند علت ایجاد عمل باشند. دیدگاه سرل در باب تبیین عقلانی عمل می تواند به چالش هایی نظیر چالش هنجارمندی، ارتباط منطقی و اعمال با دلایل متعدد پاسخ دهد؛ اما در پاسخ به چالش انحراف در سلسله علی و چالش دسترسی معرفتی، ناتوان است.

کلیدواژه ها:

تبیین عقلانی عمل ، دیدگاه علی ، جان سرل ، علیت التفاتی ، دلایل مستقل از میل