افول روایت: سیر تاریخی بحران حجیت کتاب مقدس در الهیات مسیحی

بحران مدرن حجیت کتاب مقدس عموما محصول نقد بیرونی عصر روشنگری در نظر گرفته می شود. این مقاله با فرضیه ای متفاوت، استدلال می کند که ریشه های این بحران در عمق تحولات درونی خود الهیات مسیحی نهفته است. پژوهش حاضر با بهره گیری از روش تاریخ نگاری اندیشه، سیر تطور مفهوم حجیت را از درک «کارکردی-روایی» آن در دوره آباء کلیسا تا تبدیل شدن آن به دکترین «گزاره ای-بی خطا» در الهیات مدرسی پروتستان واکاوی می کند. در دوره آباء، «معنای روایت» بر «صدق تاریخی» آن اولویت داشت؛ اما در قرون وسطی، به ویژه در الهیات مدرسی پروتستان، این رابطه معکوس شد. در واکنش به مناقشات الهیاتی و ظهور عقل گرایی، مفهوم حجیت به «بی خطایی مطلق» در تمامی جزئیات علمی و تاریخی تقلیل یافت. این مقاله با استفاده از چارچوب تحلیلی هانس فرای نشان می دهد که این گذار تاریخی، با جابه جایی تمرکز از «معنا» به «ارجاع»، به پدیده ای به نام «افول (یا کسوف) روایت کتاب مقدس» منجر شد. این امر نه تنها کتاب مقدس را در برابر نقد مدرن آسیب پذیر ساخت، بلکه بحرانی هرمنوتیکی را دامن زد که واکنش های متقابل لیبرالیسم و بنیادگرایی، پیامدهای مستقیم آن به شمار می روند. در نهایت، مقاله تبیین می کند که راه برون رفت از این بحران، در بازیابی فهم روایی از کتاب مقدس نهفته است.

کلیدواژه ها:

حجیت کتاب مقدس ، آباء کلیسا ، الهیات مدرسی ، بی خطایی ، افول روایت ، هانس فرای ، تاریخ الهیات مسیحی